Morgen sluit voor kandidaten termijn bod op uitzendrechten; Mediakapitaal redt voetbal Italië

ROME, 14 FEBR. Morgen om middernacht sluit in Italië de termijn waarbinnen gegadigden een bod kunnen uitbrengen op de uitzendrechten van de voetbalcompetitie- en bekerwedstrijden. De Italiaanse voetbalbond kan door de media tegen elkaar uit te spelen tientallen miljoenen guldens meer verdienen. De radio- en tv-rechten zijn in twaalf pakketten opgesplitst, in de hoop dat de som van de twaalf onderdelen hoger uitkomt dan de eenheidsprijs voor het totaalpakket.

De clubs hebben de president van de Lega Calcio (de profsectie), Luciano Nizzola, de opdracht gegeven om keihard te onderhandelen. Ze hebben het geld hard nodig. Alleen al de achttien clubs in de Serie A sloten vorig seizoen af met een verlies van 105 miljard lire, ruim 105 miljoen gulden.

Dankzij het in juni aflopende contract kreeg de bond jaarlijks ongeveer tweehonderd miljoen gulden. De eerste biedingen voor een nieuw contract kwamen vorig jaar uit op een totaal van ongeveer 260 miljoen gulden jaarlijks, een stijging van dertig procent.

De Lega vond dat niet serieus en nodigde de betrokkenen uit om hun bod te verhogen.

Veel clubvoorzitters zeggen geen boodschap te hebben aan de principiële vragen achter de strijd tussen publieke en commerciële omroep. De keuze voor satelliet of kabel, voor abonnee-tv of uitzendingen die voor iedereen zichtbaar zijn, interesseert hen evenmin veel. Wie het meest betaalt, wint. Op 29 februari moet de knoop worden doorgehakt.

De clubs spelen in op de vrees van tv-zenders om op achterstand gezet te worden op een moment van grote technologische veranderingen. De exploitanten van Telepiù (zusterorganisatie van Filmnet), een zender voor abonnee-tv met een film- en een sportkanaal, lijden al een paar jaar verlies, maar zij nemen dat voor lief omdat ze de eerste zijn en de eerste willen blijven.

Tot nu toe heeft de staatsomroep RAI steeds de uitzendrechten voor de competitiesamenvattingen gekocht, maar de concurrentie met het commerciële imperium van mediamagnaat Silvio Berlusconi heeft de prijs enorm opgedreven. In vijftien jaar is het bedrag honderd keer hoger geworden.

Drie jaar geleden is Telepiù erbij gekomen. Deze abonnee-tv-zender toont iedere zaterdagavond een wedstrijd uit de Serie B en iedere zondagavond een uit de Serie A - de andere wedstrijden worden allemaal op zondagmiddag gespeeld, met dezelfde aanvangstijd. Wie geen abonnement heeft, kan van deze avondwedstrijden de hoogtepunten zien, na afloop op de 'gewone' zenders.

Dit jaar biedt ook Vittorio Cecchi Gori (de evenknie van Berlusconi) mee: voorzitter van een voetbalclub (Fiorentina), mediamagnaat (eigenaar van de tv-zenders Tele Monte Carlo en Videomusic, en filmproducent) en politicus (senator voor de Italiaanse Volkspartij). Cecchi Gori hoopt zich met veel voetbal een plaatsje te verwerven in het Italiaanse medialandschap. En dan zijn er ook nog buitenlandse belangstellenden, zoals het internationale consortium met onder anderen de mediamagnaten Bertelsmann en Johan Rupert.

Het is vrijwel zeker dat, wie de competitierechten ook koopt, alle kijkers alle samenvattingen van alle voetbalwedstrijden kunnen blijven zien, op de 'gewone' zenders die in alle huiskamers komen. Nu ligt tot half negen 's avonds het monopolie bij de RAI, daarna mogen ook andere zenders de doelpunten laten zien.

De kijker moet wel meer reclame voor lief nemen. De voetbalbond is akkoord met de onderbreking van wedstrijdverslagen voor korte reclamespotjes: vier tot zeven minuten, maximaal negen per helft.

De commerciële zenders deden dat al met de internationale bekerwedstrijden. Het signaal hiervoor wordt meestal gegeven door de verslaggever, die moet inschatten wat het goede moment is. In het verleden wisselden de commentatoren hun wedstrijdverslag soms af met korte reclameboodschappen, maar dat experiment met de vermenging van journalistiek en commercie is gestaakt.

De samenvattingen van de wedstrijden is het felst begeerde item in het pakket dat de voetbalbond op tafel heeft gelegd. Andere onderdelen, naast de drie radiopakketten, zijn: een lange samenvatting na zeven uur, de Italiaanse beker, de supercup, de internationale rechten van competitie, beker en supercup en de wedstrijden voor abonnee-tv.

Nummer twaalf op de lijst is de grote nieuwigheid: het recht om competitiewedstrijden overdag rechtstreeks uit te zenden voor abonnee-tv.

De bond moet zich hebben gerealiseerd dat hier een makkelijk aan te boren bron van inkomsten ligt. Alle wedstrijden werden toch al opgenomen en via een speciale frequentie doorgestraald. Komend seizoen moet iedere Italiaan de uitwedstrijden van zijn club kunnen volgen via een abonnee-tv.

In de strijd rond de voetbalrechten spelen veel zaken door elkaar heen. De vrijheid van informatie, de geldnood van sommige clubs, de nieuwe concurrentie van de kant van Cecchi Gori, de stap in het duister van het pay per view experiment en de rekensommen van de programmadirecteuren die becijferen dat een voetbalwedstrijd evenveel kijkers trekt als een variétéprogramma of een goede film, maar gemiddeld drie keer goedkoper is.

De winnaars zijn al bekend: de voetbalbond en de clubs, die veel meer geld binnenkrijgen. Enige vraag is nog hoeveel meer.

    • Marc Leijendekker