Zaïre zet Rwandezen onder druk vrijwillig weg te gaan

KINSHASA, 13 FEBR. Zaïrese troepen hebben vanmorgen het vluchtelingenkamp Kibumba, waar bijna 200.000 Rwandese vluchtelingen zijn ondergebracht, afgesloten. De Rwandezen is meegedeeld dat zij niet langer het kamp in of uit mogen en dat het kamp wordt gesloten. De Zaïrese stap is onderdeel van een campagne om alle resterende vluchtelingen, ongeveer een miljoen, onder druk te zetten terug te gaan naar Rwanda.

Zaterdag zeiden Zaïrese functionarissen dat hun land haast wil maken met de terugkeer van de vluchtelingen naar Rwanda. Vluchtelingen op hun beurt zeiden niet weg te gaan. Zij wezen erop dat Zaïre nu al weken praat over deze operatie, maar weinig doet.

In december werd een overeenkomst gesloten tussen Zaïre, Rwanda en het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR) over de repatriëring van vluchtelingen. Deze zou aanvangen zodra het UNHCR over de benodigde middelen en menskracht zou beschikken om dit proces te begeleiden. Dit zou vandaag het geval zijn. De inzet van Zaïrese troepen is bedoeld om de rust gedurende de operatie te garanderen.

Het UNHCR informeert vluchtelingen in samenwerking met door de VN betaalde Zaïrese soldaten over de situatie in Rwanda. Vele vluchtelingen durven niet terug te keren uit angst voor represailles.

Functionarissen van de Verenigde Naties hebben overigens onderstreept dat de repatriëring vrijwillig is. De vrijwilligheid van de terugkeer wordt ook door Zaïrese functionarissen erkend. Een VN-functionaris merkte echter op dat er “een dunne lijn bestaat tussen wat vrijwillig is en wat wordt afgedwongen”.

Naar schatting 1,7 miljoen Rwandezen, overwegend leden van de Hutu-stam, vluchtten in 1994 naar de buurlanden Zaïre, Tanzania en Burundi uit angst voor represailles door Tutsi's. Extremistische leden van het Hutu-volk, dat de meerderheid vormt in Rwanda, vermoordden voorafgaand aan de exodus tussen een half en één miljoen leden van de Tutsi-minderheid. Het door Tutsi's gedomineerde rebellenleger RPF veroverde de regeringsmacht in Rwanda vervolgens. (AP, AFP)