PATRICK J. BUCHANAN: Rechts, maar ook links

MOINES, 13 FEBR. Pat Buchanan vertegenwoordigt de rechtervleugel van de Republikeinse partij, maar in het conservatieve tijdschrift The Weekly Standard werd hij onlangs “de laatste linkse Amerikaan” genoemd. Het klopt allebei. Buchanan is in deze verkiezingscampagne een van de felste bestrijders van abortus en homoseksualiteit. Hij pleit voor een muur aan de grens met Mexico om de illegale immigratie tegen te gaan, en voor een vijf jaar durende stop op legale immigratie. En hij belooft lagere belastingen en een 'culturele oorlog' tegen linkse kunstenaars, leraren en filmmakers die geen respect tonen voor de Amerikaanse cultuur.

Tegelijk is hij een fel bestrijder van de economie van de vrije markt, die tariefmuren wil instellen om de Amerikaanse markt af te schermen van buitenlandse concurrentie. Multinationale ondernemingen en bankiers van Wall Street moeten het in zijn toespraken dikwijls ontgelden.

Zelf duidt hij zijn populisme het liefst aan als 'conservatisme van het hart', en het lijkt erop dat hij met die combinatie van sociaal conservatisme en economisch protectionisme een brede groep Amerikanen aanspreekt. Met groot redenaarstalent klinkt hij het ene moment als een boeteprediker, het andere moment als een vakbondsleider en zijn volgelingen zeggen bewonderend: Pat denkt wat hij zegt, en zegt wat hij denkt.

Patrick J. Buchanan (1938) is geboren en opgegroeid in Chevy Chase, een welgestelde buitenwijk van Washington. Hoewel hij zich graag presenteert als iemand die niets te maken heeft met de politieke cultuur van Washington, heeft Buchanan vrijwel zijn hele leven in en om die stad gewoond en gewerkt. Na zijn studie en een korte carrière in de journalistiek, werd hij op 28-jarige leeftijd medewerker van president Nixon. Hij klom op tot schrijver van diens toespraken, hij werkte voor president Ford en werd bekend met discussieprogramma's op de televisie. Voor president Reagan was hij twee jaar directeur communicatie. In 1992 betwistte hij president Bush vergeefs de Republikeinse nominatie, al heeft zijn campagne volgens veel Republikeinen bijgedragen aan de nederlaag van de toenmalige president tegen Clinton.

Buchanan wil het vrijhandelsverdrag NAFTA en ook de GATT opzeggen, waarmee hij wil voorkomen dat “Amerikaanse banen over de grens verdwijnen” of Amerikaanse werknemers moeten concurreren met arbeiders in Derde-wereldlanden die werken voor 75 dollarcent per uur. De NAVO wil hij op de helling zetten: de Europeanen zouden veel meer lasten voor hun eigen veiligheid moeten dragen.

Buchanans campagne beschikt niet over veel geld, wat bij Amerikaanse verkiezingen een serieuze handicap is. Zijn zuster Bay is zijn campagnemanager, grote aantallen bejaarden werken als vrijwilliger voor zijn organisatie.