Willem van Kooten over de nieuwe tv-sportzender; 'Wij, de commerciële apen, zijn niet achterlijk'

HILVERSUM, 12 FEBR. Willem van Kooten werd bij de presentatie geroemd als de initiatiefnemer en het creatieve brein achter de nieuwe sportzender. De voormalige diskjockey is makelaar in muziekrechten, hij bouwt een golfbaan in de Algarve en heeft een fabriek op IJsland voor zuinige rubberen irrigatieslangetjes. Voorts heeft hij een radiozender en een aandeel van vijf procent in Endemol. En hij participeert met zijn investeringsmaatschappij voor vijf procent in de nieuwe sportzender.

Wanneer ontstond het idee voor een sportzender?

“Daar filosofeerde ik jaren geleden al over. Overal zijn sportzenders, behalve in Nederland. Daar praatte ik ook over met Ruud Hendriks - dat is net zo'n mannetje als ik - en met John de Mol. Die is absoluut voetbalgek. Maar om een zender te krijgen heb je een ruggegraat nodig. Dat zijn de voetbalrechten. Zolang die niet op de markt waren, hoefde ik er niet over na te denken. En ineens was er de opportunity om een bekend Duits scheldwoord te gebruiken.”

Dan blijkt dat Endemol het niet in zijn eentje kan.

“Niemand kan dat in zijn eentje. Dus zoeken we meeliggers, zo heet dat. Zachtjes, heel voorzichtig praten. Het mocht niet uitlekken.

Philips is dan een voor de hand liggende partij.

“Want die kennen we heel goed. Ik kom uit de muziekwereld, Jan Timmer óók. Die bel ik dan. Zo gaat dat. Ook met de ING. Wij doen grote zaken. Ik ben een aardige ondernemer, maar Endemol is een hele grote. En die wereld is klein.”

Waarom ING? Waarom niet de ABN/AMRO?

“Ik had ze graag alletwee gehad. ING is hoofdsponsor van de KNVB, dus die had een streepje voor. Maar we hebben tegen de bankiers gezegd: vechten jullie het onder elkaar maar uit.”

De KNVB wilde oorspronkelijk geen eigen sportzender. Hoe heeft u bij de KNVB de angst daarvoor weggenomen?

“Wij begonnen bij min vijfhonderd. Maar we hebben de commissie overtuigd. Wij, de commerciële apen, zijn niet achterlijk, we zijn namelijk briljant. Onze voorstellen, onze ideeën. Een sportzender is onvermijdelijk. Dit is ook niet nieuw, dit is voor Holland nieuw. In Engeland en in Duitsland is de strijd al lang gestreden.”

Was het moeilijk de voetbalbond te overtuigen?

“Ja, dat is het meeste werk geweest. Maar we boden aanzienlijk bedragen. De mannen hadden een opdracht: zoveel mogelijk geld en een zo goed mogelijke deal voor het voetbal. In de deal met de NOS/HMG en FilmNet had - en dit is van essentieel belang - Filmnet 52 wedstrijden gekregen, waaronder de onderlinge wedstrijden tussen Ajax, Feijenoord en PSV. Een abonnement op FilmNet kost 50 gulden per maand. Bij ons kan de kijker blijven zien wat hij nu heeft.”

Heeft het geholpen dat de KNVB tien procent van de aandelen krijgt?

“Dat moet u hun vragen. Het was onderdeel van ons plan. De KNVB is risicoloos mede-aandeelhouder. Van der Louw schreeuwt dat het verschil tussen hun en ons bod slechts 110 miljoen is, maar dat is niet waar. Als dit sportkanaal een succes wordt, en dat wordt het, kan je er de waarde van het tien-procentsaandeel bij optellen.”

Wanneer verwacht u winst te maken?

“Het startkapitaal is 100 miljoen gulden. Het marktaandeel schatten we in op tien procent, met pieken en dalen. Het break-evenpoint wordt waarschijnlijk bereikt in jaar drie.”

Wanneer wist u dat u ging winnen?

“Zaterdag om vijf voor half twee. Toen kreeg ik een telefoontje. Eerder niet. Het was een procedure: je deed een bod en moest afwachten.”

Was u verbaasd over het optreden van de NOS?

“NOS-voorzitter Van der Louw gedroeg zich op televisie als een ongeleid projectiel, schandalig. Hij had het over monopolievorming. Hoe haalt hij het in zijn harses: hij heeft twintig jaar alle sport gehad. Dat is de arrogantie van de macht. Van der Louw had moeten weigeren mee te doen aan het bieden. Hij had moeten roepen: wij horen het voetbal te hebben.

“Als wij het nu niet hadden gedaan en nog vier jaar hadden gewacht, was er een sportkanaal in buitenlandse handen gekomen. Dan was ESPN begonnen. Daarover voer ik al dertig jaar strijd met de overheid. Die wilde, het CDA voorop, het hok dichthouden waardoor buitenlanders kansen krijgen. RTL, onze belangrijkste zender, is voor 60 procent buitenlands. Filmnet is Zuidafrikaans kapitaal, dat barst van het geld, die willen groot worden. De reactie in Hilversum is typerend. Ze denken: onze grote broers in Den Haag komen ons wel redden.”

Had u verwacht dat u zoveel verontwaardiging zou losmaken? Het nationale kunstbezit is verkwanseld aan de commercie.

“Beetje wel, maar niet zo ongenuanceerd. Ten eerste is de NOS zo commercieel als de pest, met de STER van voor naar achteren en van links naar rechts. Ten tweede moet zo'n commerciële sport als voetbal niet meer uit publieke middelen gefinancierd worden. Het hoort niet meer bij de publieke omroep. Zie Duitsland, zie Engeland, zie België, zie Frankrijk, zie Italië, zie Spanje. Tenslotte weiger ik over voetbal te praten als over nationaal kunstbezit. Het is maar een spelletje. En een sportkanaal zijn een hoop spelletjes bij elkaar.”

    • Remmelt Otten