Presidenten Bosnië en Servië achter 'Dayton'

BELGRADO, 12 FEBR. De Amerikaanse onderminister van buitenlandse zaken Richard Holbrooke heeft van de presidenten van Bosnië en Joegoslavië dit weekeinde de verzekering gekregen dat de vredesakkoorden van Dayton “volledig zullen worden nageleefd”.

Holbrooke reisde gisteren naar Bosnië en naar Servië om een einde te maken aan de crisis die was ontstaan door de arrestatie vorige week van zes Bosnisch Servische militairen door de Bosnische regering.

De Bosnisch Servische generaal Ratko Mladic verbrak daarop alle contacten met de NAVO-vredesmacht IFOR. Mladic eiste dat de Bosnische regering de militairen, die verdacht worden van oorlogsmisdaden, onmiddellijk vrijgelaten zouden worden. De Bosnische regering weigerde dit en baseerde haar besluit mede op het verzoek van het VN-tribunaal voor oorlogsmisdaden in Den Haag om de officieren - een generaal en een kolonel - vast te houden in afwachting van een onderzoek.

Afgelopen zaterdag liet de Bosnische regering vier van de zes militairen vrij. De twee hoge officieren bleven in hechtenis. Zij werden bezocht door de Amerikaanse onderminister van buitenlandse zaken voor mensenrechten John Shattuck, die rapporteerde dat ze in goede gezondheid verkeerden. Zatermiddag verklaarde de Bosnisch Servische 'premier' Rajko Kasagic dat de contacten met de IFOR-tropen zouden worden hervat. De relaties met de Bosnische regering zouden voorlopig bevroren blijven. “Dit incident mag op geen enkele manier de relaties tussen de Bosnische Serviërs en de NAVO hinderen”, aldus Kasagic.

Holbrooke kwam gisteren optimistisch gestemd uit gesprekken met de Bosnische regering. Hij gaf aan dat het arresteren, onderzoeken en berechten van oorlogsmisdadigers niet op gespannen voet staat met het doel van de akkoorden om vrede te bewerkstelligen. “Beide staan in de akkoorden vermeld”, aldus Holbrooke, met een verwijzing naar de passage dat alle partijen in het conflict verplicht zijn mee te werken met het VN-tribunaal voor oorlogsmisdaden in Den Haag, dat een eigen verantwoordelijkheid heeft. Shattuck zei later dat de Verenigde Staten het werk van het tribunaal volledig steunen. Volgens vice-president Ganic van de federatie van Kroaten en moslims, heeft Holbrooke de Bosnische regering niet onder druk gezet de officieren vrij te laten.

later op de dag reisde Holbrooke naar Belgrado waar hij drie uur sprak met de Servische president Milosevic. Deze verklaarde via het Joegoslavische persbureau Tanjug de akkoorden volledig te zullen naleven en dat “geïsoleerde incidenten, hoe gevaarlijk ook, het proces niet mogen verstoren”. Milosevic noemde de oorlogsmisdaden niet bij naam. Holbrooke zou vandaag terugreizen naar Sarajevo voor nieuwe gesprekken met de Bosnische president Izetbegovic. Holbrooke zal later deze week naar Zagreb gaan om een oplossing te vinden voor de conflicten tussen Kroaten en Moslims in Mostar.

Intussen lijken de Bosnische Serviërs onderling hevig verdeeld over het de koers die gevolgd moet worden ten aanzien van de NAVO en de uitvoering van de Dayton-akkoorden. Volgens de Bosnisch Servische 'premier' Kasagic heeft de 'president' van de RS (Servische Republiek), Radovan Karadzic, de inmenging van generaal Mladic sterk veroordeeld. Volgens Karadzic had Mladic geen enkele bevoegdheid in te grijpen in het vredesproces en de contacten met de NAVO op te schorten. Karadzic werd dit weekeinde ook geïnterviewd op de Bosnisch Servische televisie. Dertien van de twintig Bosnisch Servische politieke partijen hebben zich gisteren van de opstelling van de huidige, zelfbenoemde Bosnisch Servische regering in het conflict over de militairen gedistantieerd. (AP, Reuter, AFP)