Ierse premier valt beleid Major aan na aanslag IRA

LONDEN, 12 FEBR. De Ierse premier, John Bruton, heeft felle kritiek geuit op de strategie van de Britse premier, John Major, in het Noordierse vredesproces.

Zijn kritiek kwam gisteren nadat het Ierse Republikeinse Leger (IRA) vrijdag in Londen een bomaanslag had gepleegd waarbij twee mensen om het leven kwamen en meer dan honderd gewond raakten. Kort voor de aanslag zegde de IRA het staakt-het-vuren op dat 18 maanden geleden overeen was gekomen.

Bruton zei voor de BBC-televisie dat de Britse regering “olie op het vuur” had gegooid door vast te houden aan de eis dat in Noord-Ierland eerst verkiezingen worden gehouden voordat de besprekingen over de toekomst van Noord-Ierland met alle partijen kunnen beginnen.

Bruton noemde Majors eis dat óf de IRA haar wapens opgeeft óf er verkiezingen in Noord-Ierland worden gehouden voordat vredesgesprekken met alle partijen kunnen beginnen een “ernstige vergissing”. Bruton heeft er dit weekeinde in een telefoongesprek bij Major op aangedrongen zijn eisen te laten vallen.

Major wilde geen commentaar geven op de opmerkingen van Bruton, maar de Britse minister voor Noordierse zaken, Mayhew, zei zaterdag voor de BBC-televisie dat de Britse regering aan haar eisen vasthoudt. Mayhew zei dat verkiezingen snel gehouden kunnen worden en dat Sinn Fein, de politieke arm van de IRA, daarmee kan aantonen of zij een democratische beweging is.

Mayhew zei dat het vredesproces door de aanslag is beschadigd, maar niet beëindigd. Hij riep Gerry Adams, de leider van Sinn Fein, op om de bomaanslag te veroordelen. Adams heeft een spoedbespreking aangevraagd met de Britse en de Ierse regering, maar de Britse noch de Ierse regering wil met Adams praten zolang de IRA zich niet houdt aan het staakt-het-vuren.

Adams noemde de situatie “zeer ernstig”, maar veroordeelde de bomaanslag niet. De Irish Times meldde vanmorgen dat de IRA haar leden zou hebben meegedeeld dat de bomaanslag een eenmalige actie was om het politieke proces te beïnvloeden, niet om de vrede in Noord-Ierland te ondermijnen.

De politie in Londen heeft verklaard dat de IRA “ieder moment” weer kan toeslaan en heeft het publiek opgeroepen oplettend te zijn.

Pagina 5: 'Aanslag IRA heeft positie Gerry Adams verzwakt'

Gerry Adams weet de onderbreking van het vredesproces aan de “hoge risico-strategie” van de Britse regering.

Volgens waarnemers heeft de bomaanslag de positie van Adams als politiek onderhandelaar ernstig verzwakt. Als hij tevoren van de aanslag afwist, is zijn geloofwaardigheid aangetast. Als dat niet zo is, heeft hij de IRA klaarblijkelijk niet onder controle.

De Amerikaanse president, Clinton, die het bereiken van vrede in Noord-Ierland tot een prioriteit heeft gemaakt van zijn buitenlandse beleid en eerder de woede wekte van premier Major door Gerry Adams te ontvangen op het Witte Huis, heeft de bomaanslag veroordeeld. De president is “diep bezorgd” over het abrupte einde aan het vredesproces, maar zei dat de VS zich zullen blijven inzetten voor de vrede in Noord-Ierland. Enkele weken geleden adviseerde een commissie onder Amerikaans voorzitterschap om te beginnen met gesprekken zonder eerst eisen te stellen. Adams heeft een uur voor de aanslag plaats had naar het Witte Huis gebeld met de mededeling dat hij “verontrustende informatie” had. Maar hij beweert van de aanslag niets te hebben afgeweten totdat hij vrijdagmiddag werd gebeld door journalisten die hem verzochten om bevestiging van een gerucht dat de IRA het staakt-het-vuren had beëindigd. (AFP, Reuter, AP)