Het congres sust

HET CONGRES VAN de Partij van de Arbeid heeft zaterdag een signaal afgegeven. Dit was niet het door velen voorspelde signaal aan de top van de partij, maar veel eerder aan de 'huiscritici' die tot vlak voor het congres van zich deden spreken. Zij die twijfelden aan het sociale gezicht van de PvdA en de keuze die de partij in 1994 heeft gedaan door met de VVD in zee te gaan, konden constateren dat het congres daar toch anders over denkt. De bijeenkomst was één grote steunbetuiging aan de partijtop. Het congres danste niet zoals vroeger nog wel eens wilde gebeuren, maar suste.

Twijfels over de koers werden volop uitgesproken. Maar toen het uiteindelijk op stemmen aankwam, bleek het hier toch om een zeer kleine minderheid te gaan. Moties waarin het besluit om de Ziektewet te privatiseren werd betreurd, konden nauwelijks op enige steun rekenen. Ook uitspraken om het rustiger aan te doen met het inbouwen van marktprikkels in de WAO, een ander kabinetsvoornemen, kregen nauwelijks steun. Zodoende bleef het congres van de PvdA trouw aan zichzelf. Toen het anderhalf jaar geleden instemde met regeringsdeelname van de PvdA, stemde het ook in met het daaraan ten grondslag liggende regeerakkoord. De nu zoveel commotie veroorzakende kabinetsmaatregelen stonden daar in vermeld.

DE IRRITATIE van partijleider Kok aan de vooravond van het congres was dan ook wel te begrijpen. Lafheid met terugwerkende kracht, verweet hij zijn critici. Dat was hard, maar wel terecht. Het is bizar wanneer oud-fractievoorzitter Wöltgens via de televisie Kok vraagt zijn sociale gezicht eindelijk eens te laten zien. Want was Wöltgens als fractievoorzitter van 1989 tot 1994 niet medeverantwoordelijk voor het toen gevoerde bezuinigingsbeleid waaronder de voor de PvdA traumatische WAO-ingreep? En was het niet diezelfde Wöltgens die nog vorige week als Eerste-Kamerlid instemde met de privatisering van de Ziektewet?

Regeren gaat van au, zei PvdA-leider Den Uyl. Het brengt de partij telkens in een defensieve positie. Ook nu weer werd de ingreep in de Ziektewet verdedigd met als argument dat hiermee verdergaande ingrepen in de sociale zekerheid, zoals de VVD wilde, waren tegengehouden. Het is de bekende burgemeester-in-oorlogstijd-theorie. Op den duur is dat een weinig overtuigende basis om te regeren.