Telechirurgie: goedkoop en makkelijk

NIEUWEGEIN, 10 FEBR. “Het ging niet om de behandeling, het ging om de technologie.” Met deze woorden toonde chirurg P. Go zich gisteren zeer tevreden met een speciale kijkoperatie. Daarbij bediende chirurg L. Vanderheyden vanuit het Belgische Brugge de camera, die aan een robotarm bevestigd in de buik van de patiënt rond draaide. De patiënt was even onderdeel van een bijzondere videogame.

Het Sint Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein presenteerde gistermiddag een primeur in de medische wereld. Een 55-jarige man met pijn in zijn buik onderging een kijkoperatie. Met de hand bracht het personeel van het ziekenhuis de camera in de buik van de man. Vervolgens maakte het ziekenhuis via een telefoonverbinding contact met het Sint Lucas Ziekenhuis in Brugge, waar chirurg Vanderheyden de afstandsbediening hanteerde en zo de camera van links naar rechts stuurde. “Terug naar positie één, euhh, ik bedoel positie drie.” Het medisch personeel, zes mensen, stond met de armen over elkaar geslagen naast de patiënt in de operatiekamer.

Al tijdens de generale repetitie werd het euvel ontdekt: de 55-jarige man had een eenvoudige liesbreuk. Door het ontstane gat hing vet. Daarna sloeg de telefoonlijn op hol. Vanderheijden zag in Brugge wel de beelden vanuit Nieuwegein, maar zijn collega Go zag in Nieuwegein niet het beeld van Vanderheijden achter zijn afstandsbediening. Go: “Lucas, ik zie slechts gekleurde blokjes op de televisie.”

De videogame was van korte duur. Het euvel werd - voor de show - opnieuw ontdekt, waarna chirurg Go met de hand het gat dichtte. “Want computer gestuurde instrumenten aan een robotarm bestaan nog niet”, zou Go later verzuchten. Drie kwartier na de eerste beelden bedankte Go de sponsors, terwijl achter zijn rug de patiënt werd dichtgenaaid.

Het heet telechirurgie, maar er is nog geen sprake van echt opereren via de computer. Daarom was het Sint Antonius Ziekenhuis kwaad over een tekening in het Algemeen Dagblad waar een mes aan de robotarm was getekend. “Het leek wel een broodmes!”, brieste algemeen arts P. Edgar. In feite ging gisteren alleen een miniatuur-camera naar binnen.

Chirurg Go maakte ook gewag van de kostenbesparing die telechirurgie met zich meebrengt. “We betalen de gewone kosten voor de lijnverbinding en de prijs van deze computers zal ook nog wel dalen.” Bovendien hoeft een deskundig chirurg niet langer naar de zieke te komen, maar kan hij via een beeldscherm de operatie volgen en aanwijzingen geven. In de Verenigde Staten kijken chirurgen al langer mee via deze methode, maar nog niet eerder hanteerde een deskundige vanuit een andere plaats daadwerkelijk de afstandsbediening.

Voor de patiënt - tot nu tot slechts lijdzaam voorwerp in het verhaal - biedt de robotarm met camera ook uitkomst. De chirurg hoeft niet langer een forse insnede te maken om de operatie uit te voeren, want een kleine incisie in de buikwand volstaat. De man kan daardoor eerder het ziekenhuis verlaten. En dat scheelt de gezondheidszorg ook weer geld.

De medewerkers van het Sint Antonius Ziekenhuis glommen gisteren van trots. Een telefoonlijn had dan weliswaar gehaperd, maar de belangstelling was groot, de operatie geslaagd en de patiënt mocht morgen naar huis. Game over.

    • Yaël Vinckx