Spanje zegt gedeelte van Schengenakkoord met België op

MADRID/BRUSSEL, 10 FEBR. De Spaanse ministerraad heeft gistermiddag besloten enkele onderdelen van het Schengen-akkoord met België op het gebied van juridische samenwerking op te zeggen. Madrid reageert hiermee op het Belgische besluit begin deze week, om een van contacten met de afscheidingsbeweging ETA verdacht Baskisch echtpaar niet uit te wijzen.

De Spaanse regering reageerde eerder deze week al verontwaardigd op de Belgische beslissing. De Spaanse minister van buitenlandse zaken, Carlos Westendorp, heeft nu opdracht gekregen de noodzakelijke formaliteiten uit te voeren om de onderdelen van het Schengen-verdrag op te schorten. Het gaat daarbij om juridische samenwerking en het uitleveren van gevangenen.

Het Baskische echtpaar, Luis Moreno en Racquel García, werd maandag in vrijheid gesteld na een voorlopig besluit van de Raad van State. De man en vrouw hebben in België politiek asiel aangevraagd. De Spaanse jusitie zocht hen op verdenking van het verlenen van onderdak en het transporteren van wapens voor een ETA-commando dat in 1992 een politieman vermoordde. In Spanje is met extra heftigheid op het besluit in België gereageerd na de moordaanslag die de ETA dinsdag pleegde op een van de socialistische voormannen in Baskenland.

Hoewel de Belgische regering nog niet officieel heeft gereageerd, plaatste Brussel gisteren vraagtekens bij het besluit van de Spaanse regering. “Naar onze mening is het niet mogelijk om unilateraal een deel van het Schengen-verdrag op te zeggen”, aldus een woordvoerder van de Belgische minister van binnenlandse zaken, Johan vande Lanotte. “Vermoedelijk zal minister Westendorp het Nederlandse voorzitterschap nu vragen om alle Schengen-partners bijeen te roepen.”

Nederland heeft inmiddels contact opgenomen met de Spaanse autoriteiten, maar zag daarin geen aanleiding tot het nemen van stappen, aldus een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken. De Belgische minister van justitie, Stefaan de Clerck, wilde niet reageren op het Spaanse besluit. “De minister heeft dat zo beslist”, aldus een woordvoerder.

Spanje riep eerder deze week zijn ambassadeur in Brussel tijdelijk terug. Donderdag weigerde Madrid een Belg uit te leveren, die in België is veroordeeld wegens diefstal, valsheid in geschrifte en heling. Madrid ontkende dat deze weigering een represaillemaatregel was voor het niet uitleveren van de twee Basken. In totaal zijn er vijf Belgische aanvragen voor uitlevering van verdachten hangende in Madrid. De Belgische premier Dehaene verklaarde eerder deze week tegenover het parlement dat, indien Madrid de gerechtelijke samenwerking zou opzeggen, dit niet in verhouding zou staan “tot het dossier”.

De Raad van State ging met de schorsing van het uitleveringsbevel in tegen een beslissing van de Belgische minister van justitie, die op 22 januari aankondigde het echtpaar te willen uitleveren op grond van het Europees anti-terrorisme verdrag. De advocaten van de twee Basken pleitten echter dat zij worden beschuldigd van een politiek delict dat niet onder het anti-terrorisme verdrag valt. De Raad van State schorste het uitleveringsbesluit en zal binnen een half jaar een uitspraak ten gronde doen. Minister van justitie De Clerck werd eerder deze week fel gekritiseerd in het parlement wegens zijn optreden in wat inmiddels de “Baskische kwestie” wordt genoemd. De oppositie eiste het ontslag van de CVP-minister.

Het verdrag van Schengen, over het afschaffen van paspoortcontroles aan de grens, werd deze zomer na tien jaar onderhandelen van kracht tussen de Benelux, Duitsland, Frankrijk, Spanje en Portugal. Italië, Griekenland en Oostenrijk, die weliswaar het verdrag ondertekenden, kunnen nog niet meedoen omdat ze onvoldoende voorbereid zijn. Frankrijk besloot de grenscontroles tijdelijk te handhaven, omdat 'Schengen' onvoldoende garanties zou bieden in de strijd tegen drugshandel.