Huisartsen, postbodes en chauffeurs durven Bijlmer niet meer in

Enkele Amsterdamse huisartsen werkzaam in het stadsdeel Zuidoost zeggen zich zo onveilig te voelen dat ze 's avonds alleen onder begeleiding visites maken. Waarnemende artsen zijn er moeilijk te vinden.

AMSTERDAM, 10 FEBR. Huisartsen die 's avonds niet naar patiënten durven, postbodes die brievenbussen mijden, taxichauffeurs en postorderbedrijven die hun klanten links laten liggen - het Amsterdamse stadsdeel Zuidoost lijkt hard op weg een no-go area te worden. De bekendmaking van de Amsterdamse huisartsenvereniging, gisteren, dat zij een werkgroep instelt om de onveiligheid van artsen in de wijk te onderzoeken, versterkt nog eens het imago van de Bijlmer als getto.

Directeur C. Krug van de vereniging haast zich het beeld te nuanceren. Inderdaad, er is deze week vergaderd over de brief van een dokter die zich zorgen maakte over de geringe animo om diensten van huisartsen in dit stadsdeel over te nemen. “Maar er is nog altijd een groot aanbod van huisartsen, ook in de Bijlmer. Er is geen sprake van dat praktijken leeg blijven staan als een arts vertrekt.”

Huisarts J. Dijk, die gisteravond de dienst voor een aantal collega's waarnam, is nog stelliger. Dat de waarnemers-organisatie WAHM, een soort uitzendbureau voor inval-dokters, geen diensten in de Bijlmer overneemt, noemt Dijk ronduit 'discriminatie'. Zelf gaat hij op elk uur van de nacht naar een patiënt die hem nodig heeft. “Ik zou geen moment aarzelen.” Eén keer heeft hij 's nachts bij een opgegeven adres rechtsomkeert gemaakt. Dat was omdat hij de bel niet kon vinden en alleen een groepje opgeschoten jongens zag staan.

Met de binnenstad is de Bijlmer het gebied met de meeste criminaliteit in Amsterdam. Het politiebureau aan de Flierbosdreef kreeg in 1994 ruim 17.000 misdrijven te verwerken. Het cijfer daalt hier, net als in de rest van Amsterdam; in 1993 kwamen nog 19.200 misdrijven ter kennis van het wijkteam.

Maar meer nog dan door de daadwerkelijke criminaliteit, is de Bijlmer volgens Krug een lastig rayon voor waarnemers door de architectuur. “In Amsterdam-Oost is het misschien net zo onveilig als in de Bijlmer, maar daar kun je je auto gewoon direct voor de deur parkeren.” De monotone honingraatflats met galerijen die tot in de honderden doornummeren, de tochtige parkeergarages en de beruchte 'binnenstraten' onderin het gebouw in het oude deel van de Bijlmer - dat zijn geen plekken waar je 's avonds op je gemak naar de weg zoekt, vindt ook Krug. Zij stelt zich voor dat huisartsen die daaraan behoefte hebben, voortaan op hun visites vergezeld worden door een vaste begeleider.

Krug heeft alvast de steun van deelraadslid H. Mooren (GroenLinks). Dit weekeinde gooit hij het concept van een notitie over dit probleem bij zijn fractiegenoten in de bus. En zijn notitie, die hij begin volgende week zal voorleggen aan de deelraad, beperkt zich niet tot de situatie van huisartsen.

De directeur van een basisschool in Zuidoost verklaarde een paar maanden geleden al eens tegenover deze krant dat hij zijn leerkrachten niet meer op huisbezoek stuurde bij de ouders van hun leerlingen. “Je denkt toch niet dat ik mijn juffen om half vijf 's middags de hoogbouw instuur met het risico dat ze een mes op de keel krijgen?” Mooren herinnert zich gevallen van acute zieken die vergeefs op een taxi wachtten om hen naar het ziekenhuis te vervoeren. Of dat de PTT enkele brievenbussen maar weghaalde omdat de postbodes ze 's avonds niet durfden te lichten.

Vroedvrouwen, kruisverenigingen, postorderbedrijven, allerlei diensten en goederen dreigen de bewoners van de Bijlmer te moeten missen door het slechte imago van hun buurt. Mooren weet uit eigen ervaring dat het postorderbedrijf Wehkamp de Bijlmer mijdt. Een paar jaar geleden kreeg hij zijn bestellingen niet meer bezorgd. Een telefoontje naar het bedrijf in Zwolle leerde hem dat de manager daar besloten had dat zijn chauffeurs daar niet meer heen hoefden. “Als ik zo naar hem luisterde, leek het wel of ik in een oorlogsgebied woonde”, aldus Mooren, die er met nadruk bijzegt dat de verhalen over de onveiligheid van de Bijlmer groter zijn dan de daadwerkelijke criminaliteit.

Hij stelt voor dat de stichting Veilig beheer Bijlmer wordt ingezet om het tij te keren. Nu dirigeert de stichting onder meer de zogeheten flatwachten die sinds twee jaar in het stadsdeel zijn gedetacheerd. Deze voormalige langdurig werklozen lopen rondes in de hoogbouwflats. Oudere bewoners kunnen hen bellen als ze willen worden opgehaald. “Zij zouden in ieder geval ook de artsen van dienst kunnen zijn.”