Werkloosheidsrecord in Duitsland; SPD schuift aan bij regering-Kohl

BONN, 9 FEB. De SPD gaat deelnemen aan het offensief van de Duitse regering, vakbeweging en werkgevers tegen de snel oplopende werkloosheid. Daartoe heeft SPD-voorzitter Oskar Lafontaine zich gisteren bereid verklaard aan het einde van een vaak heftig debat in de Bondsdag.

Dat deed hij nadat bekend geworden was dat de officieel geregistreerde werkloosheid in Duitsland vorige maand met ruim 368.000 is opgelopen tot 4.159.000 mensen (10,8 procent van de beroepsbevolking), een record in de geschiedenis van de Bondsrepubliek.

Deze politieke ontwikkeling in Duitsland wordt met aandacht gevolgd in de hele Europese Unie (EU), waar de bestrijding van de werkloosheid topprioriteit is geworden. Zo begint in België maandag een beraad over een sociaal pact voor het scheppen van banen. Uit gisteren gepubliceerde cijfers van het Europese bureau voor de statistiek Eurostat blijkt dat de werkloosheid in de EU december van het vorig jaar met 0,2 procentpunt is gestegen tot 10,9 procent van de beroepsbevolking, ofwel 18,1 miljoen personen.

De nieuwe Duitse cijfers kwamen naar buiten aan het einde van een zes uur durend debat over plannen van de regering, werkgevers en vakbeweging om de werkloosheid tot het jaar 2000 te halveren. Lafontaine, premier van Saarland, kwam toen alsnog tegemoet aan een oproep van kanselier Helmut Kohl om mee te werken aan de bestrijding van de werkloosheid.

In Duitsland nam kanselier Kohl voor het eerst sinds weken metterdaad deel aan het debat, dat in de eerste uren zeer scherp was. Hij koos een opvallend verzoenende toon jegens de oppositie en vroeg de Duitse deelstaten uitdrukkelijk mee te werken aan de omstreden financiering van de verlaging van de zogenoemde Solidariteitsheffing per 1 juli 1997. Het gevecht tegen de werkloosheid noemde de kanselier “onze allereerste prioriteit”. Door belastingverlagingen en besnoeiingen in de sociale zekerheid moeten vooral de “veel te hoge produktiekosten” worden aangepakt, zei hij.

De regering nodigt de oppositie en de deelstaten uit om mee te werken, maar zij is niet van plan lang te wachten. Iedereen, ook de burger die werk heeft, moet nu zijn verantwoordelijkheid nemen om - door CAO 's bijvoorbeeld - de economische toestand in Duitsland te verbeteren. Met een verwijzing naar het Nederlandse voorbeeld pleitte hij voor meer deeltijdwerk.

De kanselier prees het “Duitse model” waarin regering en sociale partners samenwerken om een “sociale staat” economisch te laten slagen. De regering is niet van plan om daaraan principieel wat te veranderen en voor de veel hardere Amerikaanse kapitalistische structuur te kiezen, zei hij. Kritiek had Kohl op ondernemers die Duitsland als produktieplaats “kapot praten”.

Lafontaine bleef echter bij zijn kritiek dat de regering in haar recente, met de sociale partners opgestelde plan “Bondgenootschap voor werk” en in haar eigen 50 punten tellende Actieprogramma voor werk en investeringen nog te vaag blijft en bovendien vaak verkeerde middelen kiest. Fractieleider Rudolf Scharping van de SPD zei woedend over de geplande kortingen in de sociale zekerheid: “De regering maakt daders van de slachtoffers.”

Pag.14: 'Rede van Rexrodt is beneden peil'

Minister Günter Rexrodt (FDP, economische zaken), wiens economisch jaarrapport ook op de agenda stond, verweet de oppositie dat zij onbeweeglijk is, alle totnutoe gepresenteerde plannen, bijvoorbeeld die inzake belastinghervorming of flexibilisering van de werktijden, wil torpederen maar zelf intussen niet met bruikbare ideeën komt. Lof had hij voor de vakbeweging die zich in het recente akkoord over een “Bondgenootschap voor werk” bereid verklaart om via CAO-matiging aan werkgelegenheidsherstel bij te dragen.

Scharping noemde Rexrodt's rede “zó beneden peil” dat hij er niet op wilde antwoorden. Joschka Fischer, fractieleider van de Groenen, en Lafontaine wezen erop dat Kohl inmiddels dertien jaar kanselier is en dat zijn coalitie de volle verantwoordelijkheid dragen voor de recordhoogte van de werkloosheid.

Volgens de directeur van het centrale Duitse arbeidsbureau, Bernhard Jagoda, spelen de matige conjunctuur (groeiverwachting voor 1996: 1,5 procent) en het strenge winterweer, dat de bouwproduktie zwaar trof, een belangrijke rol voor de snelle stijging van de werkloosheid sinds november vorig jaar. In West-Duitsland zoeken 2,9 miljoen mensen werk (9,6 procent), 156.000 meer dan een jaar geleden. In Oost-Duitsland is het cijfer nu 1.257 miljoen (16,8 procent), 152.000 meer dan een jaar geleden. Jagoda verwacht dat er in maart een zekere kentering zal optreden, maar vroeg met nadruk om snelle concretisering en uitvoering van het Bondgenootschap voor werk en het Actieprogramma van de regering.