Vrijdag 9; Nieuwe zalen

Leren politici dan nooit van de fouten van andere politici? Opnieuw zijn er weer allerlei ideeën en plannen voor theaters, dit keer in Groningen en Eindhoven. In Groningen wordt de bouw overwogen van een nieuw theater, omdat het podium van de Stadsschouwburg te klein is voor grootschalige produkties als opera's en musicals. Ook is de toeschouwerscapaciteit te gering bij optredens van populaire cabaretiers. Eindhoven wil de Stadsschouwburg renoveren en uitbreiden met een derde zaal van 500 stoelen voor het Zuidelijk Toneel, dat daar ook betere huisvesting krijgt.

Het is op grond van het recente verleden gemakkelijk te voorspellen hoe dat gaat aflopen. Het zal net zo gaan als in Leeuwarden en Breda. Het begint met grootse plannen, waarover bestuurders zo enthousiast zijn dat ze beweren dat cultuur nu eens voorrang moet hebben en dat er over de financiën niet krenterig mag worden gedaan. Dan worden mooie plannen ontworpen, die inderdaad duur zijn. Dus daarop wordt dan wat bezuinigd en afgedongen.

Uiteindelijk wordt er gebouwd en dan blijkt dat ook het bouwen voor cultuur te kosten wat het moet kosten. Zo staat er in Leeuwarden nu een nieuwe Harmonie voor een flink aantal miljoenen meer dan de geraamde 37. In Breda kostte het Chassé Theater uiteindelijk acht wethouders en 62 miljoen, vier miljoen meer dan begroot. Het gevolg is dat de jaarlijkse exploitatietekorten hoger zijn dan aanvankelijk geraamd: in Leeuwarden 750.000 gulden, in Breda 3 miljoen.

Het geld voor cultuur is op en dus wordt er weer bezuinigd. In Leeuwarden is het nieuwe theater twee avonden dicht om de schoonmaak- en verwarmingskosten te kunnen betalen. In Breda hebben ze niet eens meer de 50.000 gulden om bij concerten een goed plafond boven het orkest te hangen. De helft van de muziek verdwijnt nu in de toneeltoren.

Niettemin zijn er elders weer nieuwe fantastische plannen. In Groningen hebben ze de keus: de Stadsschouwburg uitbreken, een nieuw theater bouwen, de Martinihal gebruiken of niets bouwen en meer subsidie steken in te dure voorstellingen. De laatste twee opties lijken de verstandigste. De recent gerenoveerde Stadsschouwburg is een van de mooiste van het land. Opera kan daar prima, en ook de musical Ik Jan Cremer werd er vertoond. Joop van de Ende gaat trouwens in de toekomst minder reizen met musicals, als zijn nieuwe theater in Amsterdam klaar is. Een nieuw Gronings theater, hoe groot ook, is bij voorbaat al te klein voor Youp van 't Hek. In Amsterdam is Carré ook te klein voor hem.

Eindhoven lijkt een smak geld over te hebben. De renovatie van de zeker niet aftandse schouwburg en de bouw van een zaal voor 500 man zou 56 miljoen mogen kosten. In Leeuwarden zetten ze voor tien miljoen minder vier zalen neer, in Breda bouwen ze daar voor 4 miljoen meer zelfs vijf zalen. Die politici in Eindhoven hebben daar vast nog nooit iets over gelezen.