Elfstedenvoorzitter voelt zich opgelaten

LEEUWARDEN, 9 FEBR. In Dokkum vroor het vannacht vijftien graden, in Leeuwarden dertien. Het ijs op de Elfstedenroute is vandaag op dikte, maar de Tocht der Tochten wordt niet verreden. Voorzitter ir. H. Kroes van de Vereniging De Friesche Elf Steden voelt zich vanmorgen dan ook “verschrikkelijk opgelaten”. “Ja, echt triest. Op dit moment is het niet leuk om Elfstedenvoorzitter te zijn. Je voelt je bar ongelukkig.”

Kroes geeft het volmondig toe: achteraf gezien had de Elfstedentocht gisteren of vandaag gereden kunnen worden. “Dit is mateloos frustrerend, maar er is niks aan te doen.” Toch vindt hij niet dat het bestuur een te afwachtende houding heeft aangenomen door de tocht afgelopen zondag of woensdag niet uit te schrijven. Volgens de Elfstedenvoorzitter was het zondag niet vertrouwd, omdat het ijs niet dik genoeg was.

“We geven een datum wanneer het ijs er werkelijk ligt en gaan daarbij niet af op weersverwachtingen. Zo doen we dat altijd, want weersverwachtingen blijven verwachtingen, waar je niet op af kunt gaan.” Van een inschattingsfout is volgens Kroes “absoluut geen sprake”. “Ik heb geen enkele wroeging. We hebben geen verkeerd besluit genomen. Het weer jojoot maar heen en weer. De vorstperiode na zondag was strenger dan voorspeld”, zegt hij. “De ijsgroei zette door, maar dat weet je vantevoren niet zeker. Achteraf heeft iedereen gelijk. Soms komen weersvoorspellingen uit, soms niet.”

Hij blijft voor de volle honderd procent achter het besluit van zondag staan. “Dat is unaniem genomen.” Woensdag was het “kiele kiele”, aldus de voorzitter. “Op woensdagavond was het ijs nog net niet dik genoeg. Maar de doorslag gaf de weersverwachting voor zaterdag. De temperaturen zouden boven nul liggen. Tja, nu lijkt het weer mee te vallen.”

Gistermorgen besloot het bestuur de 21 rayonhoofden niet bijeen te roepen. Een eventuele tocht op zaterdag vond men niet verantwoord, gezien de voor dit weekeinde voorspelde dooi-inval. Waren de vooruitzichten gunstiger geweest dan zou de tocht gistermorgen voor zaterdag zijn afgekondigd, aldus Kroes. Door stijgende temperaturen dreigt de ijskwaliteit hard achteruit te gaan. Het zou snel bros en zacht worden. Sneeuwval vormde geen struikelblok. “Als er oostenwind was voorspeld en vorst, was het een prachtige, zware tocht geworden.” Kroes geeft de moed niet op. Dit weekeinde komt er weliswaar dooi, maar die lijkt van korte duur. Voor maandagnacht wordt lichte vorst voorspeld. Kroes: “Ik wil zo verschrikkelijk graag dat ie nog komt.”

Gisteren kwamen er bij de ledenadministratie van de vereniging ongeveer zestig boze telefoontjes binnen van teleurgestelde rijders, waarbij schuttingwoorden niet werden geschuwd. Kroes kan zich de teleurstelling voorstellen. “De mensen willen zo'n tocht ongelooflijk graag rijden, terwijl het steeds langer duurt.”

Rayonhoofd Sj. Schaaff in St. Annaparochie, verantwoordelijk voor het traject tussen Wier en Oude Leye (een deel van de noordelijk gelegen Blikvaart) staat achter het besluit van het bestuur. Al weken is zijn route op dikte. “Het ijs ligt er wel, maar de vooruitzichten zijn slecht. Dooiweer met een westenwind geeft grote problemen”, weet hij. “Als het zaterdag drie graden boven nul wordt, is het ijs tot elf uur 's ochtends goed. Daarna gaat de bovenkant slijten en wordt het zacht. Je hebt er in een mum van tijd water op.”

De boosdoener is de westelijke wind, aldus Schaaff. Met een wind uit zuid- of noordoostelijke richting blijft het ijs glad. “Dat hadden we in '85, toen het ook nul graden was. Het laagje water op het ijs beschermde de ijsvloer.” Ondanks de dooi-inval blijft het rayonhoofd optimistisch. Het ijs blijft wel liggen en als het daarna vijf nachten matig vriest, verwacht hij dat eindelijk het verlossende “It sil heve” (“het gaat gebeuren”) kan worden uitgesproken.