Een lekkere pannenkoek! Spellen is na-apen

Eerst een toneelstukje.

Vader, moeder en kind zitten aan tafel. Het is namiddag. Moeder: 'Wat zullen we gaan eten jongens? Jullie mogen het zeggen vandaag.' Kind: 'Ha! Pannekoeken, mam! Mogen we pannekoeken eten?' PATS! Vader geeft kind een harde klap tegen het hoofd. Kind begint te huilen: 'Wèèèèèh!' Moeder: 'Fred? Waarom doe je dat nou...? Dat kind doet toch niks...' Kind snottert. Vader: 'Hij doet het fout. Het is pan-nen-koe-ken! Dat is de nieuwe spelling. Je moet zeggen: Moeder bakt panneNkoeken in de koekeNpan. Zo zijn de nieuwe regels, en zo leert hij het op school. Wil je soms dat die jongen alles fout leert? Opvoeding begint thuis! Ik wil ook niet dat hij met zijn hemd uit zijn broek naar school gaat. PanneNkoek moet hij zeggen. Er staat een n tussen en die wil ik horen ook. Net zoals kippeNei. De regering wil het zo, en wij hebben ons aan de regels te houden. Anders wordt het een gekkenhuis!'

Tot zover het toneelstukje.

Misschien zeg je: wat een onzin. Het is toch pannekoek? En koekepan? Ja, nu nog wel. Maar volgend jaar wordt dat anders. In september 1997 komen er nieuwe regels voor hoe je woorden schrijft, voor de spelling. Dan veranderen er een paar dingen. Als je nu bij een dictee opschrijft: Ik lust dat kippenei niet, dan maak je een fout. Want volgens de regels van nu moet je schrijven: Ik lust dat kippeëi niet. De hoofdregel is: geen -n- tussenbeide.

Maar als je nu na september volgend jaar schrijft: Ik lust dat kippeëi niet, dan heb je het fout, want volgens de nieuwe regels moet het zijn: kippenei.

De nieuwe regel luidt: als een woord uit twee aan elkaar geplakte woorden bestaat, zoals 'kip' en 'ei', en het eerste deel krijgt in het meervoud een -n (dus: kippen), dat moet je in dat samengestelde woord een -n- tussen beide woorden schrijven. Dus: kippenei en pannenkoek.

Volgens die regel zou je ook moeten zeggen: Koninginnendag, zonnenstraal en paddenstoel. Maar dat vonden de wijze mannen die in opdracht van de Nederlandse en Belgische regering nieuwe spellingregels moesten bedenken niet goed.

Koninginnedag is de dag voor maar één koningin, de aarde heeft maar een zon, en een paddenstoel, nou ja, dat vonden ze gewoon stom klinken. Dus maakten ze uitzonderingsregels. Als het eerste woord duidelijk op een persoon of ding slaat - zoals koninginnedag, of zonnestraal, dan zet je er geen -n tussen. En omdat paddestoel en paardebloem altijd al zo heten, hebben ze ook alle plantennamen zonder tussen-n gelaten, als het eerste deel een dierennaam heeft. Dus als je het straks over een kattestaart hebt, bedoel je de plant die zo heet. En als je kattenstaart schrijft, bedoel je dat lange stuk aan het eind van een kat.

Kun je het nog volgen?

Er zijn nog meer nieuwe regels. Nu schrijf je aan elkaar geplakte woorden waarbij je in de war kunt raken, zoals zeeegels of naapen nog zo: zeeëgels en naäpen, met twee puntjes op de letter waar je een nieuwe lettergreep moet lezen. Dat hebben de regelgevers ook veranderd. Je moet straks schrijven zee-egels en na-apen, met een streepje er tussen als een plakbandje. Maar geergerd blijft wel geërgerd want dat is geen woord dat uit twee aan elkaar geplakte woorden bestaat.

Zo veranderd er dus het een en ander, maar blijft ook weer veel hetzelfde. Je moet bijvoorbeeld wel schrijven koninginnensoep (was: koninginnesoep), want het gaat niet om de soep voor maar een koningin. Het blijft zonnestraal, omdat het om de straal van maar een zon gaat. Maar hoe zit dat dan bij (nieuwe spelling) kippenei? Als je één ei hebt, komt dat toch niet van twee kippen?

En waarom blijft paddestoel wel zoals het is, en pannekoek niet? Een paddestoel kan heus wel als stoel voor meer dan een pad dienen (dus: paddenstoel), maar een pannekoek komt meestal maar uit een pan. Hoewel je natuurlijk een pannenkoekenrestaurant kan bedenken waar ze de bovenkant van de pannenkoek in een koekenpan bakken en de onderkant van de overgekiepte pannenkoek in de andere koekenpan.

Kun je het nog volgen? Veel volwassen mensen niet. Zij vinden de nieuwe spellingsregels dan ook maar niks. Vooral omdat die nieuwe regels zijn bedoeld om de Nederlandse taal beter 'leerbaar' te maken. Dus dat je makkelijker kunt onthouden hoe je een woord schrijft. Maar dat is nou juist niet het geval, vinden die mensen, met al die nieuwe regels, waarbij sommige dingen wel en andere toch ook weer niet veranderen. Volgens hen wordt de verwarring alleen maar groter. Ze zijn een actie tegen de nieuwe spelling begonnen.

Wat vind jij eigenlijk van de nieuwe spelling? Vind je een pannenkoek net zo lekker smaken als een pannekoek? Eet je liever een kippeëi of kippenei? Wil je de oude spellingsregels naäpen, of de nieuwe na-apen? Of heb je zelf spellingsideeën?

Schrijf het ons - of je het nou in de oude of nieuwe spelling doet, of in je eigen voorkeurspelling. Stuur je brief over de nieuwe spelling naar Kinderpagina, NRC Handelsblad, Paleistraat 1, 1012 RB Amsterdam. Zet op de enveloppe Kippenei of Kippeëi. Zet je naam, leeftijd en adres op de brief. Als je inzending wordt afgedrukt krijg je een mooie vulpen toegestuurd. En je maakt kans op een kinderwoordenboek.