Compromis blijft uit over stadsprovincie Rotterdam

DEN HAAG, 9 FEBR. De regeringsfracties hebben gisteren in de Tweede Kamer geen compromis bereikt over de stadsprovincie Rotterdam. Daarmee is de kans dat er op korte termijn een stadsprovincie komt uiterst klein.

Ondanks aandringen van de fracties van D66 en PvdA weigerde het kabinet in het slotdebat met een nieuw voorstel te komen. Dinsdag moet de Tweede Kamer stemmen.

De opdeling van Rotterdam binnen de nieuwe stadsprovincie was het grote struikelblok. Volgens het wetsvoorstel van staatssecretaris Van de Vondervoort en minister Dijkstal (binnenlandse zaken) zou de stad in vijf delen worden opgesplitst. Het stadscentrum binnen de ringwegen, met 420.000 inwoners, zou ongedeeld blijven.

PvdA en D66 schaarden zich na het referendum in Rotterdam, vorig jaar, achter de Rotterdamse bevolking. Die wees de opdeling massaal van de hand waarmee dat deel van het wetsontwerp voor Van Heemst (PvdA) en Scheltema (D66) onbespreekbaar was geworden. Volgens hen is de opdeling van Rotterdam “een gepasseerd station”. Zij stonden opnieuw lijnrecht tegenover de VVD en oppositiepartij CDA, die het kabinetvoorstel steunen.

VVD-minister Dijkstal verweet Van Heemst en Scheltema dat zij bezig waren geweest “sluiproutes te ontwikkelen om aan een politiek besluit te ontsnappen”. Hij wees de Kamerleden op hun verantwoordelijkheid als medewetgever. “Mevrouw Scheltema zei dat het vijf voor twaalf is. De Kamer moet daarom nu een besluit nemen en niet voor de vierentachtigste keer opnieuw beginnen.”

Scheltema en Van Heemst kwamen met een alternatief plan, waarin Rotterdam voorlopig als gemeente zou blijven voortbestaan. Na vier jaar zou de werking van de stadsprovincie worden geëvalueerd. Eventueel moest het gebied na die periode worden uitgebreid met Drechtsteden en de Hoeksche Waard, om binnen de stadsprovincie een beter tegenwicht aan de gemeente Rotterdam te bieden. VVD'er Remkes noemde dat model een “bestuurlijk monstrum”. Ook het kabinet voelt daar niets voor.

Hoe de vermoedelijk hoofdelijke stemming volgende week zal uitpakken is nog ongewis. De fracties zullen in het weekeinde nog proberen een oplossing te vinden, maar of dat lukt lijkt onwaarschijnlijk. Volgens Van Heemst zijn de twijfels bij de PvdA over het kabinetsplan de laatste weken “eerder toe- dan afgenomen”. Het wetsvoorstel dat nu voorligt krijgt geen meerderheid. Het wijzigingsvoorstel van PvdA en D66, dat voorziet in een stadsprovincie met een ongedeelde gemeente Rotterdam, vermoedelijk ook niet omdat er Kamerleden zijn die geen van beide alternatieven steunen. Zo is bijvoorbeeld de fractie van GroenLinks tegen een stadsprovincie zolang het kiesrecht voor allochtonen in de nieuwe provincie niet is geregeld.