Verloren gewaande Nederlandse kunst duikt op in Russische musea

AMSTERDAM, 8 FEBR. Enkele schilderijen van Rembrandt uit de Hermitage in St. Petersburg komen naar Nederland. Het is voor het eerst dat het Russische museum deze kunstwerken uitleent.

De Hermitage staat ook schilderijen van Jan Steen, Titiaan, Rubens, Ruisdael en Raphael af voor tentoonstellingen in het Amsterdam Historisch Museum (AHM) en De Nieuwe Kerk in Amsterdam over respectievelijk Peter de Grote (1672-1725) en Catharina de Grote (1729-1796). Gisteren hebben de twee instellingen hun plannen in Amsterdam toegelicht.

Met de presentaties, die van 17 december tot en met 15 april lopen, haken de twee instellingen in op de Peter de Grote Manifestatie 1996-97. Daarmee wordt herdacht dat Peter de Grote drie eeuwen geleden maandenlang Nederland bezocht. In het AHM zal Rembrandts David en Jonathan zijn te zien. De Nieuwe Kerk krijgt onder meer een Zelfportret. De Catharina-tentoonstelling met ruim driehonderd objecten - behalve schilderijen, ook kostuums, serviezen en sieraden - is de grootste die De Nieuwe Kerk ooit in huis had.

De Peter de Grote-tentoonstelling in het AHM resulteert uit de samenwerking tussen de Academie van Wetenschappen en de Hermitage. Het in 1991 begonnen onderzoek naar de culturele contacten tussen de tsaar en Holland leverde veel nieuwe gegevens. Zo doken stukken van Hollandse verzamelingen op die lang verloren werden gewaand, zoals de dierlijke en menselijke anatomische preparaten van de anatoom Frederik Ruijsch (1638-1731). Jarenlang was aangenomen dat zeelieden die de preparaten naar Rusland vervoerde de alhohol uit de potten hadden leeggedronken. De Hermitage bezit er toch honderden, waarvan er vijftien tentoongesteld worden.

Ook dook een album op met zo'n honderd prenten en tekeningen van Hollandse kunstenaars, onder wie Jan Lievens (1607-1674). Eigenaar van het boekwerk was Andrej Winius, een Rus van Nederlandse afkomst die Peters rechterhand was. Het is zeer bijzonder, volgens Renée Kistemaker van het AHM, dat de tekeningen nooit uit het album zijn gehaald. Het album zal komende maand met steun van het Prins Bernhardfonds in Nederland worden gerestaureerd en is ook te zien op de tentoonstelling. (ANP)