Stoomcursus arbiter betaald voetbal voor zeventien oud-profs; Van schaver tot scheidsrechter

ZEIST, 8 FEBR. Als profvoetballer was Mike Snoei geen onbekende bij de strafpleiters in Zeist. De voormalige verdediger van Feyenoord, Excelsior en Sparta gold als een onvervalste 'beuker', iemand die de fysieke strijd zelden uit de weg ging en zich geregeld 'vastbeet' in de tegenstander. “Een aardige straflijst”, zo typeert Snoei (32) zijn verleden bij de tuchtcommissie.

Maar wijsheid komt kennelijk ook bij de Rotterdammer met de jaren en dus meldde hij zich onlangs aan voor de cursus scheidsrechter betaald voetbal voor (oud-)profs. Van schaver tot scheidsrechter, de ironie van de metamorfose ontgaat Snoei niet. “Sommige vrienden kunnen het zich maar moeilijk voorstellen dat uitgerekend ik binnenkort in zo'n zwart pakkie rondloop. Maar dat verleden ligt achter mij en staat los van deze cursus.”

Binnen drie jaar hoopt Snoei - twee jaar geleden met gescheurde kruisbanden en een versleten meniscus afgekeurd voor topsport - zich in het zwarte pak te kunnen kleden voor een rentree in het betaalde voetbal. “Of de opleiding Oefenmeester I, die in september van start gaat, moet roet in het eten gooien. Misschien verkeer ik tegen die tijd in de gelukkige omstandigheid keuzes te kunnen maken. Eén ding is zeker: het contact met het betaalde voetbal wil ik sowieso niet kwijt. Of als scheidsrechter, of als coach wil ik betrokken blijven.”

Gisteren verscheen de Rotterdammer samen met zeventien collega-cursisten op het KNVB-sportcomplex in Zeist voor de eerste van vijf bijeenkomsten van de versnelde opleiding tot scheidsrechter. Onder leiding van de arbiters Mario van der Ende en John Blankenstein krijgen de kandidaten, behalve oudgedienden als Snoei, Henk de Haan (Veendam), Aad Andriessen (Sparta) en Wlodi Smolarek (FC Utrecht) ook nog actieve profvoetballers als Alfons Arts (Go Ahead Eagles) en Jack de Gier en Marc van Hintum (beiden Willem II), een eerste kennismaking met de fijne kneepjes van het vak voorgeschoteld.

“Jullie nemen in één wedstrijd meer beslissingen dan het parlement in een heel jaar”, houdt Van der Ende de deelnemers tegen het einde van de ochtendsessie voor.

Lesdag 1 behelst de zogenoemde veldverkenning, een arsenaal aan voetbalregels en -voorschriften zoals spoedig blijkt. In de snijdende vrieskou doceert Van der Ende enkele grondbeginselen. Van een correcte inworp tot een juiste aftrap, van diagonale looplijnen tot de optimale werking van een fluit. “Want sommigen hebben nog nooit een fluit in de mond gehad.”

De kennis van de spelregels laat hier en daar te wensen over. Niettemin hebben de profs een streepje voor op niet-profs, vindt Blankenstein. “Wat voetballers tijdens een wedstrijd zoal uithalen, hoeven wij niet meer uit te leggen. Deze jongens weten wat zich binnen de vier lijnen afspeelt en hoe ze met de druk van de media en van een vol stadion moeten omgaan”, zegt de initiatiefnemer en projectmedewerker van de voetbalbond.

Met de stoomcursus wil de KNVB het tekort aan scheidsrechters in het betaalde voetbal terugdringen. Binnen twee à drie jaar moeten de cursisten naar het hoogste niveau doorstromen. Eerst wachten stagewedstrijden in de competitie van de landelijke A- en B-jeugd. Blankenstein: “Pas dan blijkt of ze ook werkelijk geknipt zijn voor het vak.”

Niet iedereen toonde zich aanvankelijk even enthousiast over het initiatief van de projectcommissie wedstrijd-arbitrage van de voetbalbond. Met name scheidsrechters uit de lagere regionen lieten kritische geluiden horen. De oud-profs zouden een voorkeursbehandeling krijgen en de doorstroming vanuit de B- en C-klassen tegenhouden. Tijdens een onderhoud met de commissie zwichtte de amateursectie onlangs toch voor het argument van de gelijke behandeling. “Een topper komt uiteindelijk sowieso in het betaalde voetbal terecht.”, meent Blankenstein.

Van het huidige scheidsrechterskorps uit de A-klasse kan alleen Dick Jol bogen op een carrière in het betaalde voetbal. Evenals Snoei deinsde de arbiter uit Scheveningen - momenteel op non-actief wegens vermeende gokpraktijken - destijds niet terug voor van een overtreding en lag hij herhaaldelijk overhoop met Jol. Maar mede door het eigen verleden in de hoogste afdeling geniet Jol als scheidsrechter vaak meer respect onder spelers uit ere- en eerste divisie dan vele andere collega's.

Het mikpunt van hoon en spot, ook Snoei zal er niet aan ontkomen in zijn toekomstige rol van pleitbezorger van orde en tucht binnen de lijnen. Oud-prof of niet, weet de ex-jeugdinternational. “Kijk, ik zit ook niet te wachten om allerlei ongeneeslijke ziektes naar mijn hoofd geslingerd te krijgen. Maar vergeet niet dat je als speler ook de nodige verwensingen moet incasseren. Misschien ligt mijn tolerantiegrens daarom wel iets hoger. Hoe dan ook, ik wil me hierin vastbijten.”

    • Mark Hoogstad