Rotterdamse groep hoopt weglekken beleggers te keren; Robeco wil verzekeraars met eigen fiscale wapens verslaan

ROTTERDAM, 8 FEBR. If you can't beat them, join them, moet de Rotterdamse Robeco beleggingsgroep hebben gedacht. Het is niet gelukt om dezelfde fiscaal gunstige behandeling te krijgen als de verzekeringsmaatschappijen hebben, dus richt Robeco zelf maar een verzekeraar op. Met de aanval op de verzekeringsmarkt probeert de beleggingsgroep het weglekken van beleggers in de richting van de verzekeringsmarkt te stelpen.

Robeco heeft ongeveer een miljoen rekeninghouders die de komende weken en maanden op de traditionele Robeco-manier bestookt zullen worden met folders, ander informatiemateriaal, een bespreking in het huismagazine SAFE en advertenties op radio en tv. Marketing is de kracht van Robeco waar concurrenten in de financiële wereld jaloers op zijn.

Juist in de financiële wereld worden de produkten steeds diffuser. Vroeger spaarde iemand bij een bank, verzekerde hij zich bij een verzekeraar, nam hij deel in een pensioenfonds van zijn bedrijf en als hij zelf nog wat wilde beleggen deed hij dat bij een beleggingsfonds. Die scheiding van werkterreinen is vervaagd. De meeste financiële partijen bieden alle produkten aan, plus vele varianten daarop en hebben ook nog verschillende verkoopkanalen, zoals bankkantoren, telefoondiensten en tussenpersonen. In het ruime aabod van financiële produkten speelt het al niet bestaande fiscale voordeel een grote rol. Deze fiscale status van financiële produkten is achtergebleven bij de snelle samenklontering van verzekeraars, banken, beleggingsfondsen en effectenhuizen.

De traditionele levensverzekering wordt de laatste jaren steeds meer vergezeld door een keur aan spaar- en beleggingsvormen, die door hun verzekeringskarakter dezelfde fiscale attractie hebben. De inleg mag door de beleggers worden afgetrokken van de belasting omdat de belegging dient als aanvulling op de oudedagsvoorziening, of het rendement of einduitkering op een of andere manier is gekoppeld aan een (levens)-verzekering. De laatste jaren is er een hausse van koopsompolissen, spaarhypotheken of andere vormen van 'verzekerd beleggen', zoals Koersplan van verzekeraar Aegon. Daarbij is de uitkering van de polis gekoppeld aan een mix van beleggingen - vandaar dat deze produkten wel unit linked worden genoemd.

De beleggingsmix kan de klant in de meeste gevallen zelf kiezen op basis van zijn voorkeur voor rendement en risico's. Aandelen bieden bijvoorbeeld op langere termijn een hogere opbrengst dan de meeste andere beleggingen, maar hebben ook een hoger risico. De grote attractie voor verzekeraars die deze produkten is aanbieden, is dat klanten minimaal 12 jaar premie storten en niet - zoals bij gewone beleggingsfondsen - hun effecten kunnen verkopen als het rendement tegenvalt.

De introductie van nieuwe produkten gaat zo snel, dat het Centraal Bureau voor de Statistiek het nauwelijks kan bijbenen. Volgens de jongste gegevens van het CBS steeg het verzekerde kapitaal van nieuw geproduceerde levenpolissen in beleggingseenheden in de eerste elf maanden van 1995 naar 9,6 miljard gulden. Drie jaar geleden was dat nog 4,1 miljard gulden. Op de markt voor beursgenoteerde beleggingsfondsen is het aandeel van Robeco gedaald van 65 procent in 1990 tot rond 46 procent de afgelopen jaren. Maar dat cijfer is niet compleet. Veel beleggingsfondsen die verzekeraars hebben opgezet om unit-linked verzekeringen in onder te brengen, zijn niet beursgenoteerd.

Robeco-voorzitter P. Korteweg heeft de ongelijke positie van beleggingsfondsen en verzekeraars op de beleggersmarkt de afgelopen jaren regelmatig gekritiseerd. De Haagse lobby van oud-thesaurier-generaal Korteweg om dat te veranderen, heeft klaarblijkelijk geen resultaat opgeleverd. Vorige week, op 31 januari, kreeg de nieuw opgerichte Robeco-dochter RoZeker een vergunning van de Verzekeringskamer om met haar activiteiten te beginnen.

Dat zal de andere verzekeraars juist nu slecht uitkomen. Vorige week lekte uit dat zij, via hun branche-organisatie Verbond van Verzekeraars, bezig zijn met een grootscheeps offensief voor afschaffing van de 'Wet verplichte deelneming bedrijfspensioenfonds' om zo toegang te krijgen tot de beschermde markt van bedrijfstakpensioenfondsen, waar werkgevers verplicht bij zijn aangesloten. Net nu zij de loopgraven hebben verlaten voor een aanval op de pensioenbeheerders, worden zij in de rug aangevallen door een nieuwe concurrent in hun eigen domein. Robeco heeft een machtig wapen: een miljoen klanten. Al deze klanten kan Robeco in eigen huis houden met fiscaal aantrekkelijke beleggingsprodukten, die formeel uit de koker van de eigen verzekeraar komen. Tekst en uitleg wilde Robeco pas vanmiddag bij de officiële lancering van de verzekeraar geven. Het zal Robeco's ambitie zijn om op termijn ook verder door te stoten naar de pensioenmarkt.

Ook de Rabobank, de partner van Robeco bij de verkoop van beleggingsfondsen, zal zich afvragen of er zo langzamerhand niet meer concurrentie met Robeco is dan samenwerking. Robeco-spaarbank Roparco bleef ook altijd buiten de samenwerking. En ook verzekeringsprodukten maken geen deel uit van de alliantie, zegt een Rabo-woordvoerder. Klanten van de Rabobank staken sinds het aangaan van de samenwerking in 1990 13 miljard gulden in beleggingsfondsen van Robeco. Dat is bijna de complete nieuwe inleg van particulieren bij Robeco. Vorig jaar werd de geldstroom verlegd: er ging 1 miljard van Robeco-fondsen terug naar de Rabobank.

    • Maarten Schinkel
    • Menno Tamminga