Poolse hervormer Kolodko wacht een zware strijd

WARSCHAU, 8 FEBR. De Poolse minister van Financiën, Grzegorz Kolodko, is begonnen aan de zware strijd om steun van de regering en de bevolking te krijgen voor zijn ambitieuze plan om de inflatie terug te dringen en de belasting te verlagen de komende drie jaar.

President Aleksander Kwasniewski heeft gisteren een nieuwe regering geïnstalleerd onder leiding van premier Wlodzimierz Cimoszewicz. Kolodko, een onafhankelijke econoom, heeft ermee ingestemd aan te blijven in de centrum-linkse regering onder voorwaarde dat zijn plan 'Pakket 2000' wordt aanvaard door de regering en de coalitiepartijen. “Mijn toetreding tot de regering voor de derde achtereenvolgende keer leg ik uit als een volledige steun voor de economische en financiële politiek zoals die wordt voorgesteld in Pakket 2000”, zei Kolodko gisteren.

Het plan, dat vorige maand werd aangekondigd, bevat financiële en fiscale voorstellen, zoals het terugbrengen van de inflatie tot onder de vijf procent, het verkleinen van het begrotingstekort tot 1,7 procent van het bruto binnenlands produkt (bbp) [ter vergelijking: de norm voor de toetreding tot de Europese munteenheid is 3 procent, red.] en het verlagen van de inkomstenbelasting en de vennootschapsbelasting. Het doel van het plan is een verdere groei van de export met 10 procent per jaar en een jaarlijks groei van het bbp met 5 procent.

Economische deskundigen zijn tevreden over het plan en noemen de doelen en prioriteiten goed gekozen. Volgens hen zijn wel meer details nodig om te kunen zien hoe de doelen moeten worden bereikt. “De opzet is juist, maar het is belangrijk om aan te tonen dat de verschillende doelstelingen elkaar niet tegensperken en dat zij zowel in economisch als in politiek opzicht gehaald kunnen worden”, zegt Stanislaw Gomulka, hoogleraar aan de London School of Economics.

Premier Cimoszewicz, die afgelopen week een volledig omgegooid kabinet samenstelde, stelde Pakket 2000 al ter discussie met de mededeling dat het plan tot nog toe een “persoonlijk idee” is van de minister van Financiën. De Poolse Boerenpartij (PSL), de kleinste deelnemer in de coalitie, is eveneens sceptisch en noemtde het terugbrengen van het begrotingstekort - dat nu op 2,8 procent van het bbp staat - een gevaar voor de sociale uitgaven van de overheid en voor de economische groei.

Dit geeft aan dat Kolodko een harde strijd tegemoet gaat met zijn collega's in het kabinet, met een onduidelijke afloop: in het verleden heeft Kolodko vaak zware concessies moeten doen. Het kabinet heeft Kolodko's plan om de kostbare sociale zekerheid te hervomen al uitgesteld en verzacht, en heeft radicale maatregelen om de toegang tot de markt in Polen te versoepelen tegen tegengehouden.

Kolodko, die al drie jaar verantwoordelijk is voor het economische beleid in Polen, houdt zich groot in de hoop het leeuwendeel van zijn plannen heel te houden met als argument dat Polen anders weinig kans heeft toe te treden tot de Europese Unie (EU). Kolodko wil dat de regering haast maakt met de liberalisering om het lidmaatschap van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) veilg te stellen. Het OESO-lidmaatschap ziet hij als een mijlpaal voor een toetreding tot de EU. Tsjechië is Polen, dat zichzelf ziet als economische voortrekker in de regio, inmiddels te vlug af geweest bij de OESO.

Economen van de oppositie noemen Kolodko's plannen propaganda, omdat het ontbreekt aan oplossingen voor lastige problemen zoals de hervorming van de sociale zekerheid en de privatisering van gevoelige bedrijfstakken in de economie zoals de energiesector. Anderen zien Kolodko's luidruchtige campagne voor Pakket 2000 als een poging om de regering onder druk te zetten in de hoop dat in elk geval de hoofdlijnen worden geaccepteerd.

Steun voor Kolodko is er van president Kwasniewski, afkomstig van de grootste regeringspartij van oud-communisten, en van verscheidene invloedrijke zakenlieden. De Nationale Bank van Polen, de centrale bank, is inmiddels ook een voorstander, waarmee mogelijk een eind is gekomen aan een langdurig meningsverschil met Kolodko over monetaire politiek. (Reuter)

    • Adam Jasser