Motie laat Van Mierlo en VVD opnieuw botsen

DEN HAAG, 8 FEBR. Komt het ooit nog goed tussen minister Van Mierlo van Buitenlandse Zaken en de VVD-fractie in de Tweede Kamer? De vraag wordt in de Tweede Kamer steeds openlijker gesteld na de zoveelste botsing tussen de minister annex vice-premier en D66-leider en de VVD. Wederom werd Van Mierlo gisteren mede door toedoen van zijn coalitie-partner met een hem onwelgevallige motie geconfronteerd. En wederom legde Van Mierlo de Kameruitspraak naast zich neer.

“Het is teveel aan het worden voor de minister”, constateerde het GPV-Kamerlid Van Middelkoop vanmorgen voor de radio. Het was ook hem niet ontgaan dat de VVD een van de stuwende krachten was geweest achter de motie waarin Van Mierlo werd opgeroepen bij de Raad van Europa te pleiten voor uitstel van de toetreding van Rusland wegens de mensenrechtensituatie in dat land. Een motie die Van Mierlo niet zal uitvoeren. “Ik betreur het op zo'n punt tegen de wens van de Kamer in te moeten gaan, ik betreur het risico van de verkeerde beeldvorming en ik betreur dat ik geen begrip heb kunnen vinden voor de situatie van de regering, ook niet bij een van de regeringspartijen”, aldus Van Mierlo gisteren in de Tweede Kamer. Reactie van VVD-leider Bolkestein: “Wij betreuren dat, maar we kunnen niets anders doen dan ons er bij neerleggen.”

De houding van de VVD is wat Van Mierlo steeds meer dwars zit. Eerder was er al de kwestie Poncke Princen. De VVD sprak zich toen in de Tweede Kamer uit tegen het voornemen van Van Mierlo om de in Nederland omstreden mensenrechten-activist uit Indonesië een visum te verlenen. Vervolgens was er de bijdrage van het VVD-Kamerlid Blauw in het debat over de gebeurtenissen in Srebrenica waar deze een zware verantwoordelijkheid legde bij de minister van Buitenlandse Zaken. Begin dit jaar keerde de VVD-fractie zich tegen Van Mierlo's plan om het Palestijnse hoofdkwartier Orient House in Oost Jeruzalem te bezoeken. Hij voelde zich persoonlijk gegriefd door de opstelling van de VVD. “Ik vind dat men bij de VVD buitengewoon onachtzaam omspringt met een minister van de eigen coalitie”, zei Van Mierlo in een vraaggesprek met deze krant. De termen waarin de VVD zijn beleid besprak, vatte hij op als “image-beschading”. Waarop de VVD weer liet weten dat Van Mierlo veel te licht geraakt was.

Voorzitter Wolffensperger van de D66-fractie in de Tweede Kamer gelooft niet in politieke bedoelingen van de VVD. Volgens hem creëren de liberalen een reeks incidenten als gevolg van het uitleven van “eigen hobbies”. Desgevraagd zei Wolfensperger vanmorgen dat Van Mierlo niet anders doet dan het uitdragen van de lijn die de Europese ministers van Buitenlandse Zaken hebben uitgezet. De VVD zet daar volgens hem de eigen opvattingen tegenover en brengt daarmee de minister van Buitenlandse Zaken in een lastige positie. “De VVD zou moeten beseffen dat de belangen van het koninkrijk in het buitenland iets zwaarder moeten wegen dan de persoonlijke hobbies”, aldus Wolfensperger. In dit verband noemde hij ook de reactie van VVD-fractievoorzitter Bolkestein op de rede van de Duitse bondskanselier Kohl. Bolkestein had de rede van Kohl opgevat als het dreigen met oorlog wanneer de Europese integratie niet tot stand komt. Een onbegrijpelijke en absurde interpretatie, aldus Wolffensperger, die zich afvroeg hoe Van Mierlo dit eventueel zou moeten uitleggen aan Kohl.