Effectieve behandeling van multipele sclerose bij muizen

Muizen vormen het belangrijkste diermodel voor het onderzoek naar multipele sclerose. Bij deze dieren kan autoimmune encefalomyelitis verwekt worden, waarbij, net als bij mensen met multipele sclerose, een ontstekingsreactie ontstaat tegen de myelineschede rond de zenuwvezels. Daardoor raakt de zenuwgeleiding gestoord, wat tot allerlei uitvalsverschijnselen leidt. Bij muizen (en waarschijnlijk ook bij mensen) ontstaat de aandoening doordat de eigen afweer gericht raakt tegen myeline basisch proteïne (MBP). MBP vormt een belangrijk bestanddeel van de myelineschede. Bij multipele sclerose gaat het lichaam dit eigen eiwit als vreemd zien.

Uit een internationaal onderzoek is nu gebleken dat multipele sclerose bij muizen kan worden voorkomen of genezen door ze te injecteren met MBP (Nature, 25 jan.). De ontstekingsreactie rond de zenuwvezels neemt daardoor sterk af. Verrassend is dat ook een sleutelfactor in het ontstaan van het ziektebeeld uit de hersenen verdwijnt, de zogenoemde tumor-necrose-factor alfa. Blijkbaar kan de ontstekingsreactie in de hersenen onder controle gebracht worden door tolerantie op te wekken voor de trigger van het hele ziekteproces.

Een aantal jaren geleden is een vergelijkbare therapie met enig suces uitgeprobeerd op de mens (Science 1993, 259, p1321). Hierbij kreeg een groep patiënten met multipele sclerose een jaar lang koeien-myeline bij het eten. Na een jaar bleek dat het aantal opflakkeringen van de ziekte was gehalveerd. Het ging hier echter om een klein aantal mensen, zodat er geen harde conclusies getrokken werden.

Het principe van de orale tolerantie stamt al uit 1911. Toen liet de Amerikaanse arts Gideon Wells zien dat de overgevoeligheid voor bepaalde stoffen kan worden onderdrukt door deze via het voedsel toe te dienen.

    • Bart Meijer van Putten