China kan Taiwan niet veroveren

Overal ter wereld slinken de defensiebudgetten, behalve in het Verre Oosten, waar eerder het omgekeerde gebeurt. De Volksrepubliek China speelt hierin een belangrijke rol. De economische groei van de afgelopen tien jaar zorgde voor een spectaculaire toename van de defensiebegroting van ongeveer vijftien procent per jaar.

Wat de regio zorgen baart, is dat China het extra geld vooral besteedt aan wapentuig voor power projection - het vermogen om ver van huis militair in te grijpen - zoals vliegtuigen met grote actieradius en landingsvaartuigen. Ondanks het numerieke overwicht en de aanschaf van allerlei offensieve wapensystemen achten militaire analisten China echter niet in staat om Taiwan te bedreigen.

Van de modernisering van de Chinese volksstrijdkrachten hebben vooral de luchtmacht en de marine geprofiteerd. Na een korte flirt, eind jaren tachtig, met de Amerikaanse defensie-industrie - die door de Verenigde Staten werd beëindigd na het neerslaan van de demonstraties op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989 - kreeg de verouderde Chinese luchtvaartindustrie nieuw bloed van Rusland en Israel.

In Rusland kocht China enkele jaren terug 26 moderne Su-27 onderscheppingsvliegtuigen, waarna vorige week een overeenkomst voor licentiebouw van nog eens 72 toestellen werd afgesloten. Hoewel Israel het ontkent, wordt algemeen aangenomen dat dit land assisteert bij de bouw van het nieuwe J-10 gevechtsvliegtuig. Dit toestel zou veel overeenkomst vertonen met het Lavi-gevechtsvliegtuig, dat Israel met Amerikaans geld heeft ontwikkeld maar nooit in produktie genomen. Frankrijk, Duitsland en Italië helpen China bij het moderniseren van oppervlakteschepen, Rusland heeft vier moderne Kilo-onderzeeërs geleverd en onderhandelt over de verkoop van niet minder dan nog eens achttien stuks.

Ondanks dit infuus van moderne Westerse en Russische technologie wordt deze langzaam en op beperkte schaal ingevoerd. De Chinese luchtmacht en marine steunen voor meer dan tachtig procent op jaren vijftig- en zestig-technologie: duizenden oude MiG's van Sovjet-makelij en honderden oude motortorpedoboten. Aan amfibische vaartuigen - onmisbaar bij een landing op Taiwan - is een groot gebrek. De recente Chinese oefeningen in het aan land zetten van eenheden suggereren dat ook de organisatie van de Chinese strijdkrachten te wensen overlaat.

Een functionaris van het Amerikaanse ministerie van defensie vertelde aan het blad Defense News dat “de oefeningen gladjes verliepen”, maar dat in het geheel geen rekening werd gehouden met de onvermijdelijke onvoorspelbaarheden van het strijdgewoel. Propagandafoto's, uitgegeven door Chinese persbureaus, verraden hetzelfde: soldaten hollen schreeuwend in de richting van de camera, gevolgd door pantservoertuigen en tanks. Dat is de verkeerde volgorde.

De strijdkrachten van Taiwan (totale omvang: 425.000 soldaten) vertrouwden tot vijf jaar geleden vooral op hun grote technologische voorsprong op de Volksrepubliek (zo'n drie miljoen soldaten, waarvan een miljoen 'tegenover' Taiwan). Taiwan beantwoordde de modernisering van de strijdkrachten op het vasteland met een golf bestellingen bij vooral Amerikaanse en Franse wapenfabrikanten.

Zo plaatste het land in 1992 een order voor 150 Amerikaanse F-16's en 60 Franse Mirage-2000's voor een bedrag van in totaal meer dan 10 miljard dollar. Ook kocht Taiwan marineschepen in deze twee landen en in december vorig jaar besloot het nog eens voor 11,6 miljard dollar aan tanks, luchtdoelraketten en elektronica te bestellen.

De machtsverhouding tussen de twee landen staat China geen grootscheepse invasie van zijn 'afvallige provincie' toe. De huidige Chinese militaire exercities zijn dan ook niets anders dan psychologische oorlogvoering. De enige militaire optie waarmee op middellange termijn rekening wordt gehouden is een blokkade van de handel overzee waarvan Taiwan afhankelijk is. Vooral de Chinese Kilo-onderzeeboten zouden hiervoor kunnen worden ingezet. Om ook deze dreiging weg te nemen wil Taiwan in het Westen maritieme patrouille-vliegtuigen bestellen. Aangezien onderzeeboten het beste zijn te bestrijden met onderzeeboten, heeft de Taiwanese marine nog altijd acht stuks op de verlanglijst staan. Er gaan geruchten dat de VS hiervoor een Duits ontwerp in licentie willen bouwen.

    • Menno Steketee