Alevieten worden slachtoffer Turkse strijd tegen PKK

ANKARA, 8 FEBR. Alevitische (niet-orthodoxe shi'itische moslims) dorpelingen in de provincie Sivas (Midden-Turkije) dreigen op grote schaal het slachtoffer te worden van de nieuwste operatie van het Turkse leger tegen de Koerdische Arbeiders Partij (PKK).

Volgens verklaringen van sociaal-democratische afgevaardigden in het Turkse parlement worden de alevieten gedwongen hun dorpen te verlaten en zijn er inmiddels honderden arrestaties in de regio verricht. De dorpelingen worden er door het leger van beschuldigd geen echte moslims te zijn omdat alevieten immers geen moskeeën hebben.

De kwestie werd deze week aan de orde gesteld door Mehmet Isik, afgevaardigde voor Sivas namens de Republikeinse Volkspartij, die aandrong “op onmiddellijke actie tegen het optreden van het leger in Sivas”. Zijn oproep volgt op klachten van alevitische culturele organisaties in Turkije die al langer de aandacht vestigen op de gedwongen evacuatie van alevitische dorpelingen in Midden-Turkije.

De gouverneur van Sivas heeft inmiddels toegegeven dat er ten minste 63 dorpen in zijn provincie zijn ontruimd. Bovendien zouden 150 scholen in de districten Divrigi en Zara zijn gesloten en leven de bewoners van 300 dorpen onder een blokkade van de Turkse troepen. Volgens Isik worden de alevitische dorpelingen in de nacht door militairen in burgerkleding geprovoceerd. “Onder het mom dat ze guerrillastrijders zijn van de PKK dwingen ze de dorpelingen voedsel en water aan hen te verstrekken. Vervolgens worden dezen er de volgende morgen door het leger van beschuldigd met de PKK samen te zweren, wat dan een reden is om de dorpen te ontruimen.”

De indruk is dat de alevieten op deze manier de rekening krijgen gepresenteerd voor hun afwerende houding ten opzichte van de aanstelling van dorpswachters, die worden betaald en bewapend door de Turkse staat om samen met het leger de strijd tegen de PKK aan te binden. De alevieten in Turkije staan bekend om hun liberale geloofsopvatting en hun overwegend links-politieke oriëntatie waardoor ze nauwelijks binding voelen met het Turkse staatsapparaat. Aan de andere kant sympathiseren de alevieten ook niet met de PKK en de strijd van de Koerden voor een onafhankelijke staat.

De PKK maakt al geruime tijd gebruik van de moeizame verhouding tussen de alevitische en sunnitische (de islamitische hoofdstroming) dorpen in de provincie Sivas door hun acties in deze regio op te voeren. Als reactie daarop bewapende het leger in eerste instantie vooral de sunnitische dorpen. Deze aanpak is nu uitgebreid met het op grote schaal evacueren van de alevitische dorpen.

De dorpen worden veelal platgebrand om de bewoners te verhinderen terug te kregen en tevens de PKK niet in de gelegenheid te stellen zich hier schuil te houden. Deze tactiek wordt ondanks felle kritiek vanuit het Westen al enkele jaren in Turkije toegepast. Op die manier zijn in de afgelopen jaren tussen de 2.500 en 3.000 dorpen en nederzettingen in Zuidoost-Turkije ontruimd.