Voorhoeve corrigeert Couzy over bevordering Karremans

DEN HAAG, 6 FEBR. Minister Voorhoeve (Defensie) heeft landmachtbevelhebber Couzy er in een persoonlijk onderhoud op gewezen dat hij vooraf overleg had gewild over de bevordering van overste Karremans. Dat schreven Voorhoeve en staatssecretaris Gmelich Meijling gisteren in antwoord op vragen van de Tweede-Kamerleden Valk en Zijlstra (beiden PvdA).

De Kamerleden stelden vragen toen bleek dat Karremans, de commandant van de Nederlandse troepen bij de val van Srebrenica, buiten medeweten van Voorhoeve door Couzy was bevorderd tot kolonel. De bewindsman geeft aan dat Couzy daar formeel geen toestemming voor had hoeven vragen, maar de bevelhebber had kunnen weten dat de benoeming politiek gevoelig lag. Karremans kreeg veel kritiek na zijn uitlatingen vorig jaar dat de inname van de enclave “een correcte militaire operatie” was en dat er in het conflict in Bosnië geen “good guys and bad guys” waren.

Kamerlid Zijlstra neemt genoegen met de beantwoording van Voorhoeve. Hij heeft met zijn vragen vooral de landmachttop, die over enkele maanden een nieuwe bevelhebber krijgt, politiek besef bij willen brengen. Op 4 juli wordt Couzy opgevolgd door luitenant-generaal Schouten. “Ik hoop dat Schouten wat van dit incident leert”, zegt Zijlstra. “Maar het zou een beetje goedkoop zijn om nu op het vertrek van Couzy aan te dringen, hij gaat toch al weg.” D66'er Hoekema sluit zich daarbij aan: “Laten we hopen dat het snel 4 juli is en dat daarna de verhoudingen tussen de landmachttop en de politieke leiding verbeteren. Want het is duidelijk dat daartussen niet bepaald sprake is van collegiale gezelligheid.”

Na de val van Srebrenica en de politiek gevoelige opmerkingen van overste Karremans en luitenant-generaal Couzy - die in tegenstelling tot Voorhoeve en minister Pronk (Ontwikkelingssamenwerking) verklaarde dat er rond de moslimenclave geen sprake was geweest van genocide - werd de landmachtstaf door de minister opgedragen om zich te onthouden van politiek gevoelige uitspraken. Ook moest de leiding van de landmacht meteen in contact treden met de minister als zich een politiek gevoelige zaak zou aandienen. Daarnaast besloot de minister, zeer tegen de zin van de bevelhebbers, dat de chef defensiestaf generaal Van den Breemen meer verantwoordelijkheden zou krijgen bij toekomstige vredesmissies van de Nederlandse krijgsmacht.

Volgens ingewijden heeft minister Voorhoeve niet te zwaar willen tillen aan de jongste beslissing van Couzy om Karremans promotie te laten maken. Weliswaar had Couzy moeten inzien dat hij de minister op de hoogte had moeten houden van zijn plannen, maar Voorhoeve evenals zijn voorganger Ter Beek is er veel aan gelegen om de bevelhebbers te ontzien. Hij heeft bij de commandowisselingen (luchtmacht en marine) vorig jaar de gelegenheid voorbij laten gaan om de rol van de bevelhebbers in te perken, hoewel daar door verschillende politici en adviseurs op was aangedrongen.

De verkleining en herstructurering van de krijgsmacht kan alleen maar met medewerking van de drie bevelhebbers goed verlopen en iedere rel moet daarbij volgens de ministers worden vermeden. De landmacht is bij de herstructurering het meest betrokken en daarom durft Voorhoeve, volgens zijn medewerkers, geen nieuwe controverse met bevelhebber Couzy aan.