Staking Sabena legt weer alle vluchten stil

BRUSSEL, 6 FEBR. Het al maanden aanslepende sociale conflict bij de Belgische luchtvaartmaatschappij Sabena begint uit de hand te lopen. Sabena is vandaag opnieuw getroffen door een 24-uursstaking en alle vluchten op Zaventem zijn geschrapt.

Bemiddelingspogingen zijn eind vorige week op niets uitgelopen. In een open brief aan de raad van bestuur schrijven de vakbonden dat het personeel bij Sabena “alle vertrouwen verloren heeft in het type van management dat door de directie wordt gevoerd”. Volgens de bonden wordt het huidige management van Sabena, onder leiding van directie-voorzitter Pierre Godfroid, gekenmerkt door “een totaal gebrek aan personeelsbeleid”. Godfroid kreeg onlangs nog de expliciete steun van de raad van bestuur.

De arbeidsonrust is afgelopen herfst ontstaan door voorstellen van de directie om het arbeidsvoorwaardenbeleid bij Sabena te moderniseren. Om de toenemende concurrentie, aangescherpt door de lage koers van de dollar, het hoofd te bieden wil de onderneming, die vorig jaar zomer ging samenwerken met Swiss Air, de lonen van het personeel bevriezen en de arbeidstijd te verlengen. De tegenstellingen kwamen afgelopen november helemaal op scherp te staan door de aankondiging van Godfroid dat alle lopende collectieve arbeidsovereenkomsten bij Sabena zouden worden opgezegd. Die eenzijdige stap lokte grote woede uit bij de vakbonden, en leidde eind vorig jaar al een aantal keren tot 24-uursstakingen.

Vorige maand leek de rust te zijn teruggekeerd toen, onder leiding van een onafhankelijke bemiddelaar, afspraken werden gemaakt over verdere onderhandelingen over invulling van het herstructureringsplan bij Sabena. De directie zegde daarbij toe terug te komen op haar besluit alle ruim vijftig cao's bij de onderneming op te zeggen.

De gesprekken liepen op het laatste moment vast op de betaling van vier piloten die in dienst zijn getreden bij DAT, een dochteronderneming van Sabena voor regionale vluchten. Volgens de geldende cao moeten de DAT-piloten volgens dezelfde gunstige arbeidsvoorwaarden worden betaald als Sabena-piloten, indien ze vluchten uitvoeren voor Sabena. Maar toepassing van die regel zou de cao voor Sabena onbetaalbaar maken, zo voerde de directie vorige week aan.

Dat nu opnieuw naar het stakingswapen wordt gegrepen, en dit keer zonder waarschuwingen vooraf, duidt er op dat de arbeidsverhoudingen bij Sabena grondig zijn verziekt. Minister van Arbeid, Miet Smet, heeft een nieuwe bemiddelaar aangewezen omdat de vorige met hartproblemen in een ziekenhuis is opgenomen, maar het is de vraag of hij het onderlinge wantrouwen tussen directie en bonden wel kan wegnemen. Volgens de bonden maakt Sabena haar ergste sociale crisis door sinds dertig jaar, maar trekt de directie geen lessen uit de gebeurtenissen van de afgelopen maanden.

Godfroid van zijn kant wees afgelopen herfst op de dwingende noodzaak voor Sabena de loonkosten verder te drukken en soepeler met de werktijden om te gaan. De bonden zouden zich volgens hem “professioneler” moeten opstellen: “Nu vertragen ze het tempo van de beslissingen. Ik merk ook dat hun geloofwaardigheid ten opzichte van de basis op de helling staat”. En, voegde Godfroid daar in december aan toe: “Men moet maar eens kiezen. Ofwel opteren we voor werkgelegenheid en dat heeft een prijs. Ofwel doen we alsof er geen probleem is met de kostenstructuur en wordt steeds meer arbeid uitgestoten. Het is een debat dat in onze samenleving moet worden gevoerd”.