'Niet langer keuren bij aanstelling'; Harde eisen aan nieuwe Zieketewet

DEN HAAG, 6 FEBR. De PvdA-fractie in de Eerste Kamer eist dat werkgevers een heffing op de loonsom gaan betalen als compensatie voor de voorgenomen afschaffing van de Ziektewet.

Het Eerste Kamerlid Van de Zandschulp van de PvdA noemde dit vanmiddag “een uiterste poging” van zijn fractie om met het kabinet tot een akkoord te komen over de privatisering van de Ziektewet. De PvdA-fractie is van deze privatisering eigenlijk een tegenstander.

De heffingen moeten in een speciaal fonds worden gestort, aldus het PvdA-voorstel, dat ter financiering dient van allerlei maatregelen om gehandicapten en chronisch zieken makkelijker aan een baan te helpen. Loonkostensubsidies kunnen tot deze maatregelen behoren. De vrees bestaat bij de PvdA en ook D66 dat bij het goeddeels afschaffen van de Ziektewet werknemers met gezondheidsproblemen moeilijker aan werk zullen komen.

Daarom willen PvdA en D66 ook dat er een wettelijk verbod op medische aanstellingskeuringen komt. Dit hebben ze het kabinet vanmiddag laten weten. Het is een van de voorwaarden die de fracties stellen aan de voorgenomen privatisering van de Ziektewet.

Over dit laatste wetsvoorstel stemt de Eerste Kamer vanavond of vannacht. Het Eerste-Kamerlid Gelderblom-Lankhout van D66 zei vanmiddag dat er reparatiewetgeving en extra geld nodig zijn om de negatieve effecten van de privatisering van de Ziektewet weg te nemen. Premier Kok liet in de Senaat weten dat het kabinet “niet doof en blind wil zijn voor deze bij-effecten”. Kernpunt van het kabinetsvoorstel is dat werkgevers gedurende een jaar worden verplicht hun zieke werknemers zelf door te betalen, een risico waartegen ze zich desgewenst particulier kunnen verzekeren. De behandeling van de Ziektewet in de Eerste Kamer gaat gepaard met de nodige politieke spanning. Afgelopen nacht heeft de PvdA-fractie, tot nu toe een tegenstander van de afschaffing van de wet, tot in de vroege uren beraadslaagd. Ook politiek overleg met de minister van Sociale Zaken, de PvdA'er Melkert, hoorde daarbij.

Een verbod op aanstellingskeuringen van werknemers kan er snel komen als het kabinet een initiatief-wetsvoorstel overneemt dat de fractie van D66 in de Tweede Kamer heeft ingediend. De minister van Volksgezondheid, de D66'er Borst, zei gisteren te vinden dat het kabinet dit zou moeten doen. Tot nu toe was het kabinet daartoe niet bereid.

Staatssecretaris Linschoten (Sociale Zaken) meende dat een regeling op vrijwillige basis voldoende is. Het gaat hierbij om een protocol dat de artsenorganisatie KNMG heeft opgesteld. PvdA en D66 vinden zo'n protocol niet genoeg. “Protocollen zijn aardig, maar te vrijblijvend”, zei Gelderblom-Lankhout.

Het CDA maakte vanmiddag duidelijk tegen het kabinetsvoorstel te zijn, maar evenmin te voelen voor een wettelijk verbod op aanstellingskeuringen. Door deze houding van het CDA kan het voorstel van het kabinet alleen de eindstreep halen als de drie coalitiepartners, PvdA, VVD en D66, althans in meerderheid voorstemmen.

Pag.3: Kans op kabinetscrisis

Premier Kok heeft tot nu toe niet in het openbaar aangegeven dat het kabinet hiertoe desnoods de vertrouwenskwestie zal stellen. Maar in politiek Den Haag wordt er wel rekening mee gehouden dat het zover zal komen.

Tijdens een spoeddebat voorafgaand aan het overleg over de privatisering van de Ziektewet verweet de fractievoorzitter van GroenLinks in de Eerste Kamer, De Boer, premier Kok dat de regering de senaat te vaak voor het blok zet. Het kabinet is volgens hem te veel gefixeerd op de uitvoering van het regeerakkoord en is blind en doof voor nieuwe ontwikkelingen. De regering moet “niet met macht maar met argumenten” overtuigen, aldus De Boer. Volgens hem heeft de Eerste Kamer geen functie meer als deze niet serieus genomen wordt. “Als we een platform worden voor interessante maar overigens overbodige meningen, kunnen we deze sociëteit beter opdoeken.”

Kok toonde zich niet onder de indruk van deze aanval. Volgens hem houdt de Eerste Kamer alle vrijheid een eigen afweging te maken. Maar de regering heeft het recht het machtswoord te spreken, dat wil zeggen te dreigen met een kabinetscrisis. “Wij moeten afwegen of wij gegeven het standpunt in dit Huis onze voornemens kunnen afwerken”, aldus Kok. Vervolgens heeft de senaat weer de kans “een finale afweging te maken”.