Evolutie en normen (1)

In zijn artikel 'De evolutie geeft ons geen normen' (NRC HANDELSBLAD, 29 januari), stelt J.C. Roskam dat het onjuist is religie te verwerpen op grond van misdragingen van sommige gelovigen door hun religieuze onverzoenlijkheid. Volgens hem is de godsdienst niet de oorzaak, maar slechts een misbruikt middel bij vele menselijke ontsporingen. Als argument wordt een kampbeul aangevoerd die zoveel van Bach hield. Bach kunnen immers de misdaden van deze man ook niet worden aangerekend.

Dit is een onjuiste vergelijking. De kampbeul heeft niet gemoord omdat hij van mening was dat de muziek van Bach hem daartoe verplichtte. De inquisitie-prelaten daarentegen veroordeelden ketters tot de brandstapel omdat ze van mening waren dat hun God hun dat gebood. Je kunt misschien religie niet verwerpen op grond van misdaden die in naam van die religie zijn gepleegd, maar zoals Edw. O. Wilson, de evolutiebioloog uit Harvard, ooit schreef: “Religion is superbly serviceable to the points of warfare and economic exploitation”.

Overigens is religieuze onverzoenlijkheid natuurlijk niet de enige oorzaak geweest in de lange historie van onderling menselijk geweld, het lijkt erop dat het plegen van genocide ons is aangeboren. Wellicht is de agressie tegen soortgenoten die niet tot de clan behoren een 'nuttige' eigenschap geweest in de evolutie van het genus homo. We hebben dan echter één troost, Wilson schrijft in een van zijn boeken dat de mens zeker niet de meest agressieve diersoort is. Op dit punt zijn de mieren onbetwist de kampioenen.

    • W. Lammers