Erven Kollwitz eisen beeld van kerkhof op

BRUSSEL, 6 FEBR. Een beeldhouwwerk van de Duitse kunstenares Käthe Kollwitz, 'treurend ouderpaar', is inzet van een conflict. De kleinkinderen van de in 1945 overleden Kollwitz vinden dat het kunstwerk, dat staat op een oorlogskerhof in het Westvlaamse Vladslo, onvoldoende is beschermd. Zij wijzen erop dat de granieten beelden door weer en wind zijn aangetast en beter binnen bewaard kunnen worden, bijvoorbeeld in het Käthe Kollwitz-museum in Berlijn.

Maar het stadsbestuur van Diksmuide, de gemeente waar de beelden staan, wil het treurend ouderpaar niet afstaan. Het bestuur meent dat het oorlogskerhof de beste plek is voor het kunstwerk, omdat het daarvoor was bestemd. Kollwitz maakte de beelden, ooit omschreven als 'steen geworden verdriet', voor het graf van haar in de Eerste Wereldoorlog gesneuvelde zoon Peter.

De beelden zijn een belangrijke publiekstrekker op het Duitse oorlogskerhof van Vladslo, waar ze jaarlijks duizenden bezoekers trekken. Omdat er geen officiële documenten zijn, is het onduidelijk wie de eigenaar is van het knielend ouderpaar. De beelden worden 's winters verpakt in houten kisten, maar dat heeft niet kunnen voorkomen dat regen en vorst vooral in het moederbeeld barsten hebben achtergelaten.

Afgelopen weekeinde waren twee kleinkinderen van Kollwitz in Diksmuide om hun eis kracht bij te zetten. “Natuurlijk heeft ze de beelden gemaakt voor deze begraafplaats”, verklaarde Kollwitz' kleindochter. “Maar zij kon niet voorzien wat er mee zou gebeuren.” De familie van Kollwitz heeft voorgesteld een replica van de beelden te laten maken in brons of graniet, om dat ter vervanging te plaatsen op het oorlogskerkhof.

Het stadsbestuur van Diksmuide blijft echter weigeren het kunstwerk van de begraafplaats te halen. Om aan de klachten van de kleinkinderen tegemoet te komen, kondigde de gemeente vorige week wel aan dat een vijftal onafhankelijke experts de komende drie maanden zullen onderzoeken of er een manier is om de beelden te beschermen tegen regen, vorst en luchtverontreiniging.

Op basis van dit onderzoek, aldus een woordvoerder van de gemeente, zal het stadsbestuur opnieuw overleggen met de nabestaanden van Kollwitz. De familie is schoorvoetend op dit aanbod ingegaan.

Käthe Kollwitz (1867-1945) wordt beschouwd als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het Duitse expressionisme. Kollwitz, die vrijwel haar hele leven in de arbeidersbuurten van noord-Berlijn woonde, was zeer sociaal bewogen. Met de twee levensgrote beelden voor het graf van haar zoon, wilde de kunstenares protesteren tegen alle vormen van geweld. Kollwitz werkte achttien jaar aan het treurend ouderpaar - even lang als haar kind oud werd.