Athene wil gezant niet zien; Holbrooke zegt missie in gebied Egeïsche Zee af

WASHINGTON/ANKARA, 6 FEBR. De Amerikaanse speciale afgezant Richard Holbrooke heeft zijn voorgenomen bezoek aan Griekenland, Turkije en Cyprus afgelast, nadat de Griekse regering had duidelijk gemaakt dat hij niet welkom was.

Volgens een woordvoerder van het State Department zullen Holbrooke en andere Amerikaanse functionarissen mogelijkheden bestuderen om de problemen in de regio, die vorige week plotseling scherp escaleerden, met de betrokken regeringen te bespreken. Holbrooke zelf, onderminister van buitenlandse zaken voor Europese en Canadese zaken, verlaat zijn post over twee weken. Onze correspondent Froukje Santing voegt hieraan toe: In Ankara is Holbrookes afzegging met enige gelatenheid ontvangen. Turkse kranten meldden vanmorgen dat de Turkse ambassadeur in Washington, Nüzmet Kandemir, zijn gewicht nog in de schaal heeft gelegd om Holbrooke op andere gedachten te brengen, toen duidelijk werd dat deze in Athene niet welkom was en zijn reis naar de hele regio daardoor op losse schroeven kwam te staan. Het tweede argument van Holbrooke om zijn reis af te zeggen, dat de regering-Çiller op dit moment slechts de zaken in Ankara waarneemt totdat er een nieuwe coalitieregering is gevormd, werd daarbij als een “oneigenlijk excuus” aangemerkt.

In Ankara vraagt men zich overigens af of er met Holbrookes komst naar de regio nu ook daadwerkelijk een doorbraak zou kunnen worden bereikt in de relaties tussen Griekenland en Turkije. Voor Ankara blijft het ook na de jongste crisis over het rotseilandje Kardak (Imia in het Grieks) en de Amerikaanse bemiddeling op dit punt duidelijk dat van een toenadering tussen de twee buurlanden pas spake kan zijn als Griekenland bereid is met Turkije aan de tafel te gaan zitten. De problemen zijn immers van bilaterale aard: de omstreden rechten in de Egeïsche Zee, zowel wat betreft het continentaal plat als het luchtruim, en de kwestie van het verdeelde eiland Cyprus. Ankara dringt al geruime tijd aan op een dialoog met de Grieken, “maar Athene lijkt ook nu niet te willen praten”, aldus een Turkse woordvoerder vanmorgen.

Wel heeft de crisis rondom Kardak aan het licht gebracht dat de Turkse regering een actievere politiek wil gaan voeren met betrekking tot de Egeïsche Zee. Gisteren werd door de krant Hürriyet bericht dat de Turkse legerstaf al een scenario had klaarliggen welke strategische doelen in Griekenland in een nacht tijd moesten worden vernietigd als de crisis vorige week over het rotseilandje zou uitmonden in een gewapend treffen. Bovendien liet premier Çiller optekenen dat er een mentaliteitsverandering met betrekking tot de Egeïsche Zee moet plaatshebben in Turkije. “Wij hebben tot nu toe onbewust geaccepteerd dat de duizenden rotspunten, onbewoonde eilandjes en andere steenhopen voor de Turkse kust Grieks bezit zijn”, aldus Çiller. “Maar Turkije heeft hier evenzeer recht op.”