Afrikaanse tokkelaars

Yankuba Baho & National Ensemble of the Gambia (IR 29 522) Jean Bosco: Mwenda wa Bayeke (MOU 00762)

Sekou 'Bembeya' Diabate: Diamond Fingers (Dakar DKS 008). Distr. Semaphore.

Gestreken wordt er in West- en Centraalafrika weinig, maar getokkeld des te meer. En of dat nu gebeurt op de traditionele kora, een 21-snarig, harpachtig instrument met als klankkast een kalebas of op een westerse gitaar, maakt eigenlijk maar weinig verschil. Er is steeds een duidelijke ritmische puls, er wordt veel gebruik gemaakt van het element herhaling, de muziek leent zich goed om bij te zingen.

De opnamen voor de titelloze cd van kora-speler Yankuba Saho & National Ensemble of the Gambia zijn van '95. Toch klinken ze alsof ze stammen uit de late jaren vijftig doordat ze werden gemaakt in de open lucht met slechts één enkele microfoon. Wie de illusie wil hebben dat de tijd 'daarginds' continu stil staat kan bij deze dorpse intimiteit prettig doordromen, al barst er van tijd tot tijd wel wat slagwerk los.

De in het zuiden van Zaïre geboren Jean-Bosco Mwenda bespeelt een versterkte akoestische gitaar, maar het ook een kora kunnen zijn, want de sfeer op Mwenda wa Bayeke is uitermate pastoraal. Vreemd is dat niet, want het betreft heropnamen van liedjes uit de jaren vijftig. Wie wat Afrikaanse muziek betreft geheel maagdelijk is, maar wel iets heeft met de Amerikaanse troubadour Pete Seeger, of zelfs onze eigen Jaap Fisher, zal zich er ongetwijfeld thuis bij voelen, ook al zingt Bosco in het Swahili.

De trio-cd van Sekou 'diamond fingers' Diabate, klinkt na de voorgaande heel modern omdat Diabate - stersolist van het voormalige staatsorkest Bembeya Jazz - een echte electrische gitaar bespeelt. Toch is ook hier het resultaat onloochenbaar Afrikaans: heel ritmisch, vol repeterende motiefjes en - hoewel er geen noot wordt gezongen - buitengewoon zangerig.