Onrein en satanisch

In de Spaanse stad Jaen werd in 772 Yahya ben al Hakam geboren, die later om zijn grote schoonheid Al Gazal werd genoemd, de gazelle. Al Gazal was een diplomaat in dienst van de emir van Cordoba en vooral een dichter. Hij had geen hoge dunk van de mensen. Hij dichtte: de vrouw is als een rijpaard, dat van jou is zolang je er opzit. Stap je af, kan ieder je plaats innemen. En ook: ik zie onder dit volk alleen vossen en wolven, die kippen achterna zitten, en katten in mensengedaante, klaar voor de sprong zodra ze een muis zien. Misschien had hij ook geen hoge dunk van zichzelf. In zijn gedicht 'Schenk de wijn in, waard!' beschrijft hij hoe hij al zijn kleren ruilt voor een zak wijn en naakt onder zijn vrienden terugkeert. In ieder geval had hij geen hoge dunk van het schaakspel. In een gedicht voor een neefje dat schaken leerde, noemde Oom Gazal het schaakspel 'onrein en satanisch'.

Het zal dus niet ter ere van deze schaak en vrouwen misprijzende Arabische dichter zijn dat in Jaen de match om het wereldkampioenschap van de vrouwen wordt gespeeld. Jaen is de hoofdplaats van de provincie waarin ook het schaakbedevaartsoord Linares ligt. De provincie van schaakweldoener Rentero. Het duurde even voor de match daar onder dak was gebracht. Eigenlijk had vorig jaar al gespeeld moeten worden. Wereldkampioene Xie Jun troostte zich toen met een oefenmatch tegen Korchnoi, die ze met 3-1 verloor.

We zijn al heel blij als een evenement van de wereldschaakbond inderdaad gespeeld wordt, al is het wat laat. Over de match tussen Karpov en Kamsky valt nog steeds niets goeds te melden. Een tweemanschap zou hem in Montreal organiseren. Een van de twee bleek een beruchte oplichter te zijn en over hem horen we nu niets meer. De ander, een zekere Franklin Mintzberg, mag het nog een keer proberen, hoewel de termijn die hem oorspronkelijk gegund was al lang verstreken is. Tijdens het congres van de wereldschaakbond in Parijs, november vorig jaar, zei hij dat het prijzengeld in ieder geval een miljoen dollar zou zijn, maar dat hij streefde naar 1,7 miljoen, om de match belangrijker te maken dan Kasparov-Anand. Na een paar weken werd gemeld dat de 1,7 miljoen inderdaad gehaald was. Er was helemaal geen geld, bleek later. Dan maakt het ook niet veel uit of je een of twee miljoen belooft.

Gata Kamsky en zijn vader suggereren dat het een complot is van de wereldschaakbond en van Karpov, die de contacten in Montreal heeft gelegd. Ze denken dat Karpov veel liever helemaal geen match speelt, zodat hij voorlopig wereldkampioen van de FIDE kan blijven. Het is begrijpelijk dat ze zenuwachtig worden. De Canadese clowns hebben het exclusieve recht om in Montreal naar geld te zoeken, de tijd verstrijkt zonder dat er iets gebeurt en mogelijkheden om de match elders onder te brengen zijn voorlopig niet aan de orde. De Kamsky's lijden aan vervolgingswaan, maar in dit geval zijn er weinig mensen in de schaakwereld die er de hand voor in het vuur durven steken dat hun verdenkingen ongegrond zijn.

De match tussen de Chinese wereldkampioene Xie Jun en de Hongaarse uitdaagster Zsuzsa Polgar telt zestien partijen. Na twee partijen stond het 1,5-0,5 voor Xie Jun. De derde partij van gisteren kon in deze rubriek niet meer mee. Nog niet veel bezienswaardigs in die eerste twee ronden. Dat werd na twee dagen ook over het het hoogovenstoernooi gezegd, dat later prachtig bloeide, dus er is nog geen reden tot mistroostigheid.

Wit Zsuzsa Polgar, zwart Xie Jun, eerste partij.

1. g2-g3 Tegen Zsuzsa Polgars normale zet 1. d4 speelt Xie Jun altijd koningsindisch. Je zou verwachten dat Zsuzsa daartegen samen met haar zusje Judit, die alles van die opening weet, wel iets gevaarlijks zou hebben voorbereid, maar voorlopig laat ze het nog niet zien. 1...g7-g6 2. Lf1-g2 Lf8-g7 3. e2-e4 e7-e5 4. Pg1-e2 Pb8-c6 5. c2-c3 Pg8-e7 6. d2-d4 e5xd4 7. c3xd4 d7-d5 8. e4-e5 f7-f6 9. f2-f4 0-0 10. 0-0 Lc8-g4 11. Pb1-c3 f6xe5 12. f4xe5 Tf8xf1+ 13. Dd1xf1 Dd8-d7 14. h2-h3 Ta8-f8 15. Pe2-f4 g6-g5 16. h3xg4 g5xf4 17. g3xf4 Dd7xg4 18. Df1-e2 Dg4-g3

19. De2-f2 Dit krijgt een vraagteken van de Spaanse teletekst. Moeilijk aan te geven wat wit wel moet doen. 19...Dg3xf2+ 20. Kg1xf2 Pc6xd4 21. Pc3xd5 Pe7-g6 22. Pd5-c3 c7-c6 23. Lc1-e3 Lg7xe5 24. Ta1-d1 Pg6xf4 25. Le3xf4 Tf8xf4+ 26. Kf2-e3 Pd4-f5+ 27. Ke3-d3 Tf4-g4 28. Lg2-h3 Tg4-d4+ 29. Kd3-e2 Td4xd1 30. Pc3xd1 Pf5-d6 Twee pionnen meer, zwart staat duidelijk gewonnen. 31. b2-b4 Kg8-g7 32. a2-a4 Kg7-f6 33. Pd1-f2 Le5-d4 34. Pf2-d3 b7-b6 35. Pd3-f4 c6-c5 36. Pf4-d5+ Kf6-e5 37. b4xc5 b6xc5 38. Pd5-e7 a7-a6 39. a4-a5 Pd6-c4 40. Pe7-c6+ Ke5-d6 41. Pc6-b8 Kd6-c7 42. Pb8xa6+ Kc7-b7 43. Pa6xc5+ Ld4xc5 44. a5-a6+ Kb7-b6 45. Ke2-d3 Pc4-d6 46. Kd3-e2 Kb6xa6 47. Ke2-f3 Ka6-b6 48. Lh3-e6 Kb6-c7 49. Kf3-g4 Kc7-d8 50. Kg4-h5 Nog kleine moeilijkheden voor zwart: ze mag niet het paard voor de loper ruilen, dan zou het remise zijn. 50...Lc5-e3 51. Le6-g8 h7-h6 52. Lg8-b3 Kd8-e7 53. Kh5-g6 Pd6-e4 54. Lb3-d1 Ke7-e6 55. Ld1-g4+ Ke6-e5 56. Lg4-d1 Le3-g5 57. Ld1-e2 Ke5-f4 58. Le2-d1 Pe4-g3 59. Ld1-a4 h6-h5 60. La4-d7 h5-h4 Wit gaf op. Nog even controleren of zwart wel met paard en loper mat kan zetten, zou een belediging zijn.

Wit Xie Jun-zwart Zsuzsa Polgar, tweede partij.

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 Pb8-c6 6. Lc1-g5 e7-e6 7. Dd1-d2 Lf8-e7 8. 0-0-0 0-0 9. f2-f4 h7-h6 10. Lg5-h4 e6-e5 11. Pd4-f5 Lc8xf5 12. e4xf5 Dd8-a5 13. Kc1-b1 Tf8-e8 14. Lf1-b5 a7-a6 15. Lb5xc6 b7xc6 16. f4xe5 Da5xe5 17. Lh4-g3

Remise. Zo hoor je in een match niet met je witpartijen om te gaan, maar misschien geldt dat niet voor Xie Jun. In haar vorige match om het wereldkampioenschap tegen Ioseliani speelde ze bijna al haar winstpartijen met zwart.

    • Hans Ree