KLM kan beleggers niet in slaap sussen

AMSTERDAM, 3 FEBR. Beleggers lieten zich deze week niet in de luren leggen door de toegenomen winst per aandeel die KLM met nadruk naar voren bracht bij de presentatie van de cijfers over het derde kwartaal. Als grootste verliezer onder de hoofdfondsen op de Amsterdamse effectenbeurs eidigde het aandeel van de luchtvaartmaatschappij de week gisteren 3,20 gulden lager op 51,60 gulden.

Met het verlies van ruim 6 procent trok KLM de aandacht op een over het algemeen zwak presterend Damrak. Over de gehele week resulteerde een verlies van ruim 2 punten op 504,59 voor de AEX, graadmeter voor de hoofdfondsen (de meest verhandelde aandelen op de beurs).

Analisten bespeuren “aarzelingen aan het rentefront” en “vrees voor een opleving van de lange rente.” Het rendement op de toonaangevende tienjarige staatsobligatie naderde gisteren bij sluiting van de beurs de zes procent.

Onder de hoofdfonden was het veelgeplaagde Nedlloyd de afgelopen week de snelste stijger met een winst van 3,50 gulden op 33,80. Onder aanvoering van automatiseerder Baan (goede cijfers over 1995, juichend artikel in de Wall Street Journal) deden ook de technologiefondsen het uitstekend. Axxicon en ASM Lithography presenteren volgende week resultaten over 1995.

Met een netto winst van 102 miljoen gulden over het derde kwartaal van het boekjaar 1995/96 voldeed KLM ongeveer aan de verwachtingen van analisten. De keldering van het bedrijfsresultaat daarentegen - van 193 naar 56 miljoen - was “sterker dan verwacht”, zegt analist F. de Vries van Theodoor Gilissen.

A. Mulder van Barclays de Zoete Wedd. is “geschrokken” van de daling met 70 procent in het bedrijfsresultaat die de KLM heeft moeten incasseren.

De KLM ondervond in het afgelopen kwartaal vooral tegenslag in de divisie vracht. “De vraag is in elkaar gezakt terwijl de capaciteit van KLM Cargo fors is uitgebreid”, constateert Mulder.

Daarnaast is de KLM in het afgelopen kwartaal geconfronteerd met extra onderhoud, een gevolg van de hoge bezettingsgraad van vliegtuigen in de afgelopen periode van snelle groei. Het onderhoud van vliegtuigmotoren overtrof met een bedrag van 176 miljoen de verwachtingen. “De KLM heeft daardoor vliegtuigen moeten inhuren en bovendien inkomsten zien wegvallen. Er konden minder toestellen worden uitgehuurd”, zegt Mulder.

KLM wilde ondanks deze tegenvallers geen schrale winstcijfers tonen. Die werden opgepoetst door “een versnelde opwaardering van het preferent aandelenkapitaal in partner Northwest Airlines”, zoals De Vries het uitdrukt. Het preferent aandelenkapitaal (aandelen waarop een vast percentage dividend wordt uitgekeerd) van KLM in Northwest heeft een nominale waarde van 540 miljoen dollar (bijna 900 miljoen gulden), maar is door KLM in 1992 afgeboekt toen de vliegmaatschappij nog diep in de rode cijfers zat.

Het herstel van Northwest is voor KLM aanleiding het pakket preferente aandelen in de vliegmaatschappij weer langzaam mee te tellen op de balans. Dit gebeurt stap voor stap met 30 miljoen gulden per kwartaal. Dit bedrag wordt verantwoord als 'resultaat deelnemingen'. In het afgelopen kwartaal nam de KLM echter voor 50 miljoen gulden extra op in deze post, zodat de winst aardig werd opgepoetst.

Op de balans van KLM prijkt ook een bedrag van 2,5 miljard aan kasgeld. Volgens Mulder komt daar een pakket staatsobligaties bij van ongeveer een miljard, waarop door de dalende rente voor miljoenen aan koerswinst wordt geboekt. Is de KLM veranderd in een vliegende beleggingsmaatschappij?

De Vries vindt dat de liquiditeiten als oorlogskas best te rechtvaardigen zijn. “De KLM houdt het kruit droog”, zegt hij, doelend op nieuwe samenwerkingen, die in de luchtvaartsector bij voorkeur tot stand komen door participatie in het aandelenkapitaal van een concurrent. Analisten kijken reikhalzend uit naar een mogelijke samenwerking tussen British Airways en KLM. Bestuursvoorzitter Pieter Bouw van KLM heeft de hoop daarop medio januari nieuw leven ingeblazen. “Een mooie combinatie”, zegt De Vries, “die een fors hogere waardering zou rechtvaardigen”.

    • Michiel van Nieuwstadt