Geheim

In het fiscale geruchtencircuit dat onlangs onder beleggers en directeuren voor grote onrust zorgde, duiken ook voor simpele geldleners verontrustende berichten op. Zo zet menige bank haar klanten er toe aan een persoonlijke lening in te ruilen tegen een verhoging van de hypotheek. Een voor de hand liggende reden kan de lage hypotheekrente zijn in combinatie met de hoge rente op een persoonlijke lening. Steevast wijst de bank ook op het bedreigde bestaan van de fiscale aftrekpost voor consumptieve rente. Op Financiën, zo wordt dan gefluisterd, werkt men in alle stilte aan een wetsvoorstel om onverhoeds de fiscale aftrekbaarheid van de consumptieve rente te schrappen. Aanvankelijk ging het verhaal dat het op 1 februari met de aftrek afgelopen zou zijn; nu weten sommigen zeker dat op 1 maart de hakbijl valt.

In het regeerakkoord is een passage gewijd aan de afschaffing van de rente-aftrek op het consumptief krediet. Maar zodra men het eens goed ging doordenken, kwamen er grote uitvoeringsproblemen aan het licht. Een element uit het regeerakkoord schrappen is heiligschennis. Daarom probeert Vermeend op een nette manier van het voorstel af te komen. Als eerste stap liet hij de Tweede Kamer weten dat hij het onderwerp op het bordje had gelegd van een gemengde werkgroep van ambtenaren en wetenschappers. Aan de hand van dat rapport zou hij beslissen over de afschaffing van de rente-aftrek. Wat hij niet aan het parlement heeft verteld, is dat hij dit rapport al op 29 augustus 1995 in handen kreeg. Het duurde tot december voor dat nieuws het geruchtencircuit bereikte, al werd er ook toen nog niets duidelijk over de inhoud.

Argwanende geesten beginnen het ergste te vermoeden. Waarom zou er zo'n diep geheim worden gemaakt van het simpele bestaan van een rapport? Begin januari meldde het fiscale vakblad 'Vakstudie Nieuws' dat er op het ministerie wordt gewerkt aan het afschaffen van de rente-aftrek. Het blad geniet groot gezag, onder meer omdat het deels door zeer goed ingelichte ministerie-ambtenaren wordt volgeschreven. De auteur van dit stukje bedoelde kennelijk met zijn opmerking de formele stand van zaken weer te geven en niet de werkelijke situatie te schetsen. Die bedoeling kwam niet goed over.

Vreemd is dat niet, want een alinea verder werd (misschien door een andere auteur) een onthulling gedaan over een eveneens geheim rapport dat een verscherping in de belastingheffing over inkomsten uit aandelen voorstelt. Ook dat zorgde voor een geruchtenstroom. Voor de half geïnformeerde buitenstaander was de combinatie van het regeerakkoord, het geheime rapport, de mededeling in 'Vakstudie Nieuws' en een gezonde dosis wantrouwen op basis van eerdere fiscale overvallen, voldoende om zeker te weten dat er op Financiën iets werd uitgebroed. Dan maar snel de hypotheek verhogen, want die blijft buiten schot. Zo verzekeren kabinetsleden ons keer op keer. Dat is dan voer voor het geruchtencircuit, want waarom een geruststelling als er niet toch iets aan de hand is? Waarschijnlijk was alle onrust achterwege gebleven als staatssecretaris Vermeend in augustus het rapport gewoon openbaar had gemaakt. Daar staat namelijk uitvoerig in beargumenteerd waarom een beperking van de rente-aftrek volstrekt onuitvoerbaar is. De complicaties zijn zo groot dat het zinloos is zich in allerlei bochten te wringen om tot een herschikking van zijn schulden te komen.

    • Cees Banning
    • Aertjan Grotenhuis