Buddy Holly 1936-1959; Jij gaat jouw weg, ik de mijne

De lijst van popmusici die voortijdig en op het hoogtepunt van hun roem overleden is lang. Elk van hen heeft een zwanezang, een laatste veelbetekenend nummer. Een jaar lang worden, op sterfdagen van popmusici, deze laatste nummers nader bekeken. Vandaag 'It doesn't matter anymore', de zwanezang van Buddy Holly die vandaag precies 37 jaar geleden overleed.

Het gebeurde op zijn dertiende tournee, de Winter Dance Party Tour door het Midden-Westen van de Verenigde Staten. Samen met twee collega's besloot Buddy Holly voor één keer niet met de bus naar het volgende dansfeest te gaan, maar met het vliegtuig. Even voor enen, in de vroege ochtend van 3 februari, vertrok hij aan boord van een Beechcraft Bonanza vanuit Clear Lake, Iowa naar Fargo, North Dakota. Onder slechte weersomstandigheden stortte het vliegtuigje vijf minuten later neer. De onervaren piloot en de drie inzittenden waren op slag dood.

'The day the music died' wordt de derde februari 1959 wel genoemd; de singersongwriter Don McLean wijdde er begin jaren zeventig zijn beroemde ballade 'American Pie' aan. Het vliegtuigongeluk bij Mason City, Iowa betekende het einde voor drie pioniers van de rock 'n' roll: J.P. Richardson, bijgenaamd The Big Bopper, 29 jaar oud en bekend van de monsterhit 'Chantilly Lace'; Ritchie Valens, 17 jaar en op het moment van zijn dood aan de top van de hitparade met 'La Bamba'; en Buddy Holly, 22 en al anderhalf jaar een eenmansfabriekje van goed in het gehoor liggende top-tienhits.

The Big Bopper, Ritchie Valens en Buddy Holly - gedenkwaardig zijn ze alle drie. Maar de grootste van dezen is Buddy Holly. Niet alleen omdat hij een puntgaaf en grotendeels zelfgeschreven oeuvre naliet - met songs als 'Words Of Love', 'That'll Be The Day' en 'Peggy Sue' - maar ook omdat hij, anders dan zijn medeslachtoffers, grote invloed had op de verdere loop van de popmuziek. Holly was de eerste blanke artiest die optrad met de klassieke rockbezetting van leadgitaar-ritmegitaar-basgitaar-drums; hij was de eerste die experimenteerde met het overdubben van stemmen en instrumenten; en hij was de eerste die de rock 'n' roll versierde met violen. Vlak na zijn dood werd Buddy Holly de belangrijkste inspiratiebron van John Lennon en Paul McCartney; zij noemden zich zelfs The Beatles omdat Holly's begeleidingsgroep The Crickets heette.

Buddy Holly, geboren als Charles Hardin Holley in Lubbock, Texas, stond bekend om zijn vrolijke, onbekommerde liedjes. Blijmoedigheid was zijn levenshouding; song na song maakte hij de wereld duidelijk dat hij geloofde in de ware liefde, dat alles wel goed zou komen als je er maar hard genoeg je best voor deed. Het is dan ook opvallend dat de laatste liedjes die hij opnam, in de herfst en winter van 1958, op het eerste gezicht van een zekere somberheid getuigen. In 'Peggy Sue Got Married' (dertig jaar later de titel van een film van Francis Ford Coppola) mijmert hij weemoedig over het huwelijk van zijn schoolliefde Peggy Sue. In 'Learning The Game' zingt hij over 'hearts that are broken/ and love that's untrue'. En alleen al de titels van 'That Makes It Tough' en 'It Doesn't Matter Anymore' lijken boekdelen te spreken.

'It Doesn't Matter Anymore' was een postume nummer-eenhit voor Holly in Engeland; het werd daar twee weken na zijn dood uitgebracht, bij toeval op de dertiende februari. Het weinig diepzinnige liedje werd niet door Holly geschreven maar door Paul Anka, en geldt als een van de vele ironisch getitelde zwanezangen van beroemde popmusici - waaronder 'I'll Never Get Out Of this World Alive' van Hank Williams, 'Three Steps To Heaven' van Eddie Cochran, 'Welcome To My World' van Jim Reeves, en 'Angel' van Jimi Hendrix.

Toch is 'It Doesn't Matter Anymore' niet echt zwartgallig. Toegegeven, de sfeer is fatalistisch, een man zegt zijn liefje voorgoed vaarwel: 'Well you go your way, and I'll go mine/ Now and forever, till the end of time/ I'll find somebody new, and baby we'll say we're through/ And you won't matter anymore'. Maar de zanger klinkt uitgelaten en zelfs opgelucht, en de begeleiding is snel en vrolijk: pizzicato van een strijkje, klaterend gitaarspel en supersnelle lichte percussie - de ideale soundtrack voor een ouderwetse kerstfilm. Hier zingt een man die viert dat hij bevrijd is van een knellende band, een man die blij is dat hij helemaal opnieuw kan beginnen.

Buddy Holly's zwanezang is geen wanhopig commentaar op de dood of laatste offensief tegen de vergetelheid. Natuurlijk niet: hij was geen artiste maudit zoals Sid Vicious of Janis Joplin, geen ten dode opgeschreven zieke als Freddie Mercury of Frank Zappa. Holly kon niet weten dat zijn vliegtuig een maand na zijn laatste opnames zou neerstorten; laat staan dat hij al in zijn graf lag toen 'It Doesn't Matter Anymore' een hit werd. En dus zong Buddy Holly zonder bijbedoelingen - als een jongen van 22 voor wie de wereld gewoon een dansfeest was.

    • Pieter Steinz