Alle wakken dicht, Elfstedenbestuur vergadert zondag

LEEUWARDEN, 3 FEBR. Het Elfstedenbestuur komt zondag in Leeuwarden bijeen met de rayonhoofden om de toestand van de route door te spreken. Mogelijk wordt een datum vastgesteld voor een vijftiende Elfstedentocht. Het ijs ligt er goed bij, alle wakken zijn dicht. Alleen de ongeveer zestien gedichte wakken moeten nog steviger worden. “Maar we zijn in gevecht met het weer”, onderstreept ijsmeester P. Venema voor de zoveelste maal deze winter. “Wie het wint weten we niet. Zodra het kan, schrijven we de tocht uit, maar het moet wel veilig zijn.”

Voor een Elfstedentocht is tenminste nog vier nachten strenge vorst nodig, stelt Venema. Gisteren gaf de ijsmeester de brandweer opdracht het laatste wak op de Elfstedenroute, in zijn woonplaats Witmarsum, vol te gooien met ijsschotsen. Afgelopen woensdag, na de tweede rayonvergadering van De Vereeniging De Friesche Elf Steden, doopte hij het dertig vierkante meter grote wak om tot “tv-wak”. Elke keer wanneer cameraploegen naar de ijstoestand op het 200 kilometer lange Elfstedentraject vroegen, liet de ijsmeester zich filmen bij het stukje open water bij zijn woning. Ten teken dat de Tocht der Tochten waarop heel Friesland wacht, voorlopig nog ver weg was.

Nu het laatste wak haast symbolisch gedicht is, “begint het erop te lijken”, aldus Venema. Alle wakken zijn dichtgevroren. Tussen de randen van de zestien die met ijsblokken zijn volgestort, is het ijs gemiddeld tussen de vier en zes centimeter dik.

In Sneek is rayonhoofd J. de Jong een tevreden man. Op de Kolk in het centrum bij de Waterpoort ligt tussen de 12 en 15 centimeter ijs. De drie met ijsblokken opgevulde wakken groeien gestaag dicht. De naden hebben in twee dagen een ijsdikte gekregen van zes centimeter. “Als de weersvoorspellingen uitkomen en het flink blijft vriezen, kunnen ze in drie dagen de gewenste dikte van vijftien centimeter hebben”, verwacht De Jong. Daarna kan de ijsvloer machinaal afgevlakt worden. “It liket goed” (Het lijkt goed), kon De Jong gisteren vanaf het ijs per zaktelefoon aan Venema melden.

De Jong gokt op woensdag of donderdag voor een tocht. P. Paulusma, op wie het bestuur voornamelijk afgaat, voorspelt zaterdagnacht nachtvorst in Friesland van -7 graden. Zondag zal het kwik dalen tot -10 en ook maandag verwacht hij matige tot strenge vorst. Een dooiaanval zou Friesland woensdag of donderdag kunnen bereiken, of net aan de provincie voorbij kunnen gaan.

Ook bij een ander belangrijk knelpunt van de route, in Bolsward, is gisteren koortsachtig gewerkt om drie stukken open water van ongeveer zestig meter op te vullen met ijsbrokken. Rayonhoofd J. van der Klis van Bolsward: “We willen achteraf niet de kritiek krijgen van onze leden, dat we in zo'n strenge winter alleen maar vanuit onze luie stoel hebben afgewacht en niks gedaan hebben om de tocht te laten doorgaan. Aan ons zal het dus niet liggen.”

Een Elfstedentocht zal acht klunplaatsen tellen, waar de schaatsers van het ijs moeten: in Harlingen, tussen Stavoren en Hindeloopen en in Bolsward. In Harlingen moeten de rijders in elk geval 200 meter lopen bij de Trambrug, op weg naar de stempelpost op de Zuidoostersingel. Hoewel er enkele dagen geleden 25 centimeter dikke blokken ijs in dit wak werden gestort, groeide het ijs niet aan. In Bolsward moeten de rijders bij de Workumervaart door een fietstunnel zestig meter over rubberen matten lopen.

Zodra dé datum er is, bestelt Van der Klis meer dan 3.000 geel-zwarte vaantjes (de kleuren in het stadswapen) voor rijders die om wat voor reden ook afhaken in Bolsward. Het oude hanzestadje ligt precies op de helft van de route. Van der Klis: “Als het te zwaar wordt, geven de schaatsers in veel gevallen hier op. In bussen worden ze teruggebracht naar Leeuwarden. Het Elfstedenkruisje gaat hun neus voorbij. Maar als troostprijs wil het gemeentebestuur hen toch deze herinnering geven. Ze hebben tenslotte toch 100 kilometer afgelegd.”

    • Karin de Mik