Pleidooi voor 'hernieuwd partnerschap'; Chirac haalt banden met VS tijdens bezoek aan

WASHINGTON, 2 FEBR. De Franse president Chirac heeft gisteren in Washington de banden met de Amerikaanse regering verder aangehaald.

In een toespraak tot het Congres riep hij de Verenigde Staten op een belangrijke rol te blijven spelen in Europa en in de rest van de wereld. Chirac bepleitte “een hernieuwd partnerschap” tussen Europa en de Noordamerikaanse bondgenoten, dat bevestigd moet worden met een transatlantisch handvest.

Met president Clinton sprak Chirac af samen te streven naar een wereldomvattend moratorium op kernproeven. Chirac pleitte voor een hervorming van de NAVO, waarbinnen een krachtige Europese peiler zou moeten bestaan.

Clinton prees Chirac om zijn maandag bekendgemaakte besluit de Franse kernproeven in de Stille Oceaan te staken. Ook de grotere betrokkenheid van de Fransen bij de militaire structuur van de NAVO juichte Clinton toe. Tijdens een gemeenschappelijke persconferentie toonden de twee presidenten, die elkaar drie keer eerder ontmoetten, een ontspannen relatie te hebben.

De nieuwe Franse welwillendheid tegenover de Verenigde Staten kwam in Chiracs rede duidelijk naar voren. Zonder een spoor van de reserves die generaal De Gaulle koesterde jegens een grote Amerikaanse rol in Europa, zei de Chirac dat “het politieke engagement van de Verenigde Staten in Europa, en hun militaire aanwezigheid op Europese grond, een essentiële factor blijven voor de stabiliteit en de veiligheid van het continent”. Chirac moedigde het Congres aan zich niet af te wenden van de buitenwereld. “De wereld heeft de Verenigde Staten nodig.”

Binnen de NAVO moet volgens Chirac een Europese peiler ontwikkeld worden, voor gevallen waarin de Amerikanen geen grondtroepen willen sturen. De Europeanen zouden dan alleen kunnen optreden, maar met de middelen van de NAVO.

Slechts een gering aantal Congresleden was komen opdagen voor de toespraak, ongeveer een kwart van de 99 senatoren, en minder dan een tiende van de 435 leden van het Huis van Afgevaardigden. Sommigen wilden met hun afwezigheid uiting geven aan hun verontwaardiging over de Franse kernproeven in de Stille Oceaan, anderen waren in verband met verkiezingscampagnes gewoon niet in de stad. Stafmedewerkers en stagiaires vulden de vele lege plaatsen op.

Chirac spoorde het Congres aan meer ontwikkelingshulp te geven aan de arme landen, en de achterstallige contribrutie voor de Verenigde Naties te betalen. Die twee standpunten, waar in de VS weinig enthousiasme voor bestaat, bezorgden Chirac geen applaus. Wel veel applaus volgde op zijn mededeling dat Frankrijk zijn kernproeven definitief gestaakt heeft.

Na zijn bezoek aan Capitol Hill sprak de Franse president in het Witte Huis met president Clinton. Clinton reageerde positief op Chiracs voorstellen en aansporingen. “Ik geloof dat een van mijn belangrijkste taken is”, aldus Clinton, “Amerikanen van beide partijen ervan te overtuigen niet terug te vallen in isolationisme”.

Clinton zei dat hij Franse inspanningen om de Europese peiler binnen de NAVO te versterken toejuicht. Maar ook stelde hij dat de “basisstructuur van de NAVO” behouden moet blijven.

De goede betrekkingen tussen beide staatshoofden bleken tijdens de gezamenlijke persconferentie in het Witte Huis, die een zeldzaam ontspannen karakter had. President Clinton die links van zijn Franse gast stond, werd door een Amerikaanse journalist gevraagd te reageren op verwijten dat hij rechtse taal combineert met linkse politiek. Clinton antwoordde dat hij geloofde zich nog altijd “enigszins links van Attila de Hun” te bevinden. Met een ernstig gezicht mengde Chirac zich in het Amerikaanse onderonsje, met de mededeling dat hij uit de simultaanvertaling begreep dat zijn buurman meende zich links van Attila te bevinden, maar dat hij, Chirac, zich niet aangesproken voelde - waarop alle aanwezigen in lachten uitbarstten.