Opschudding in Israel over gevangenhouding bejaarde, zieke spion

TEL AVIV, 2 FEBR. Zelden is een beslissing van het Hooggerechtshof zo fel in de Israelische media aangevallen als die, vorige week, om de ernstig zieke professor Abraham Marcus Klingberg, die voor de vroegere Sovjet-Unie heeft gespioneerd, achter de tralies te houden. Terwijl Israel zich tot het uiterste blijft inspannen om de joods-Amerikaanse spion Jonathan Pollard op vrije voeten te krijgen, kwijnt de 78-jarige Israelische professor, die er al tweederde van zijn 20-jarige gevangenisstraf op heeft zitten, in de gevangenis weg. Een minister, Shulamit Aloni van de linkse Burgerrechtenpartij, sprak vandaag van “een schande voor de Israelische maatschappij”.

Pollard, die topgeheimen van de Amerikaanse marine naar Israel doorspeelde, kreeg vorige week zelfs een Israelisch paspoort om zijn vrijlating te vergemakkelijken. De schade die Pollard Israel in de VS bezorgde, werkt nog steeds door. Op het Pentagon ging onlangs een document van hand tot hand waarin voor Israelische spionage in de VS op het gebied van militaire high-tech werd gewaarschuwd. Maar welke schade kan professor Klingberg Israel nog berokkenen, zo vragen Israelische commentatoren zich af.

Van opperrechter Ehud Barak, die naam heeft gemaakt als een strijder voor de mensenrechten, werd niet verwacht dat hij met een beroep op de veiligheid van de staat Israel Klingberg in de gevangenis zou willen laten sterven. Ook al niet omdat een vorig hoofd van de Shin-Bet, in tegenstelling tot het huidige hoofd van deze inlichtingendienst, geen bezwaar had tegen de vrijlating van professor Klingberg. Deze werd indertijd wegens het doorspelen van informatie over Israels biologische wapens aan Moskou gearresteerd, waarna hij lange tijd in eenzame opsluiting werd gehouden. Wat zou hij nu nog aan waardevolle informatie aan Israels werkelijke of denkbeeldige vijanden kunnen verstrekken?

Opperrechter Barak gaf in de motivatie van zijn besluit toe dat de gezondheidstoestand van Klingberg inderdaad vrijlating gebiedt. Humanitaire overwegingen weken echter voor wat Israelische commentatoren omschrijven als een zeer twijfelachtig veiligheidsargument. Zouden de vingers en het geweten van rechter Barak niet hebben getrild van schaamte, vragen zij zich af, toen hij schreef dat Klingberg dingen weet die, als ze worden overgebracht aan verkeerden, onvoorstelbare schade aan de veiligheid van het land zal toebrengen? “Volgens de veiligheidsgetuige kan Klingberg die kennis onbewust, zonder te beseffen welke schade hij toebrengt aan de veiligheid van het land, doorgeven. Dat risico kan alleen maar worden bezworen door hem vast te houden”, schreef Barak.

Israelische commentatoren vragen zich sarcastisch af of professor Klingberg indertijd vergeten zou hebben die kennis aan de Russen te overhandigen. Avigdor Feldman, een advocaat die naam heeft gemaakt op het gebied van de mensenrechten, zei zijn ogen niet te hebben geloofd toen hij de beslissing van het Hooggerechtshof las en de handtekening van Barak eronder zag staan.

Er is nog een kans dat een onafhankelijke commissie die over de vrijlating van Klingberg kan beslissen omdat deze tweederde van zijn gevangenisstraf heeft uitgezeten, hiertoe volgende week inderdaad zal overgaan. De Israelische pers, die zich steeds vrijer ten opzichte van de overheid opstelt, heeft het heel duidelijk voor hem opgenomen en gelijktijdig getornd aan de geloofwaardigheid en humaniteit van het Hooggerechtshof.

    • Salomon Bouman