België wil sociaal contract voor werk

BRUSSEL, 2 FEBR. Naar voorbeeld van het vorige week in Duitsland gesloten sociaal akkoord tussen regering, werkgevers en vakbonden heeft nu ook de Belgische premier Jean-Luc Dehaene de sociale partners opgeroepen onderhandelingen te gaan voeren over een 'toekomstkontrakt voor de werkgelegenheid'. De gesprekken daarover zullen over twee weken formeel van start gaan.

De onderhandelingen zullen zich in eerste aanleg richten op het scheppen van banen, maar de eigenlijke inzet gaat veel verder. België wil koste wat koste behoren bij de kopgroep die straks met de Economische en monetaire unie (EMU) begint, en om aan de strenge criteria te voldoen zijn het komend jaar nog harde budgettaire ingrepen nodig. Daarbij komt dat de regering voor de delicate taak staat de sociale zekerheid te 'moderniseren'. Dehaene heeft daarover de afgelopen maanden wel veel gesproken, maar de echte onderhandelingen over ingrepen in de sociale zekerheid moeten nog steeds beginnen.

Tegen die achtergrond is het begrijpelijk dat Dehaene nu alles op alles zet om via het beproefde Belgische overlegmodel zoveel mogelijk 'rust in huis' te scheppen. “Toename van de werkgelegenheid is een onontbeerlijke voorwaarde voor het oplossen van andere sociaal-economische, budgettaire en internationale uitdagingen. Meer jobs zijn de sleutel tot herstel van het vertrouwen in economie en samenleving”, zo werd gisteren meegedeeld na afloop van de ministerraad.

Maar of Dehaene in zijn opzet zal slagen om een klimaat van vertrouwen te scheppen, waarin regering vervolgens haar pijnlijke huiswerk voor de EMU kan afronden, is niet zeker. Tot voor kort stond de premier huiverig tegenover het idee van overleg tussen regering, werkgevers en vakbonden, daarbij terugblikkend op de mislukking in het najaar van 1993 om een alles omvattend globaal plan af te spreken. De onderhandelingen leidden toen tot een breuk met de vakbonden met als gevolg dat de regering haar eigen verantwoordelijkheid moest nemen. Tegen de bezuinigingsmaatregelen van de regering-Dehaene werd toen massaal geprotesteerd in België.

Ook de afgelopen maanden is er de nodige sociale onrust, omlijst met spontane 24-uursstakingen, met als negatieve uitschieters de arbeidsconflicten bij de luchtvaartmaatschappij Sabena en bij de Belgische spoorwegen. Bij de spoorwegen bereikten directie en vakbonden eerder deze week een akkoord over herstructurering met een verlies van ruim 6.000 banen, maar de achterban van de vakbonden heeft daarop zeer terughoudend gereageerd. Bij Sabena brak afgelopen nacht de zoveelste onderhandelingsronde, onder leiding van een onafhankelijke 'bemiddelaar', zonder zicht op een oplossing.