Twintig jaar Gabba Gabba Hey! ten einde

Concert: The Ramones. Bezetting: Joey Ramone, zang; C.J. Ramone, bas;, Johnny Ramone, gitaar; Marky Ramone, drums. Gezien: 31/1 in Paradiso, Amsterdam.

Voor de laatste keer klonk gisteren de lokroep 'Hey ho let's go' door een uitverkocht Paradiso. De Ramones speelden nog éénmaal in de Amsterdamse rocktempel, waar de vonk van het oorspronkelijk Amerikaanse punkfenomeen ooit op Nederland was overgeslagen. Als gewoonlijk werden de ultrakorte songs afgeteld met een razendsnel one-two-three-four, en besloot de Newyorkse punkgroep van het eerste uur het optreden met de vreugdekreet 'Gabba Gabba Hey!'

Precies twintig jaar na het titelloze debuutalbum dat in 1976 het eerste tastbare bewijs vormde van de opkomst van de punkbeweging, nemen de Ramones afscheid met een cd die veelbetekenend Adios Amigos! werd gedoopt. In het begeleidende persbericht spreekt zanger Joey Ramone (43) van 'stoppen op het hoogtepunt' en zegt gitarist Johnny Ramone (48) heel schattig dat hij zich voorbereidt op 'een leven zonder applaus'.

Het afscheid van de Ramones betekent het einde van een tijdperk. Punk was niet dood, zo merkte Johnny Ramone eens op, zo lang de Ramones nog bestonden. Juist nu de Sex Pistols hun reünie-tournee hebben aangekondigd en neo-punkgroepen als Green Day en Offspring commerciëel succes boeken met de artistieke erfenis van de oude garde, houden de Ramones de eer aan zichzelf. Gezondheidsredenen spelen daarbij een rol.

Vooral de slungelachtige Joey plofte gisteren uitgeput in de kleedkamer neer na een energieke set van meer dan dertig songs in vijf kwartier.

Met het standaard-tenue van gympies, leren jassen en gescheurde spijkerbroeken schiepen Johnny, Joey, Dee Dee en Marky Ramone het prototype voor de rebelse punkbeweging van eind jaren zeventig. De Sex Pistols werden opgericht na een optreden van de Ramones in Londen, terwijl in New York de new wave van Talking Heads, Blondie en Television tot bloei kwam in de door de Ramones tot punk-bastion getransformeerde folkclub CBGB's. De 'gebroeders' Ramone presenteerden zich als de levende stripfiguren van de rock, met opzettelijk dommige teksten als 'beat on the brat with a baseball bat' of 'the KKK took my baby away'.

De grote kracht van de Ramones schuilt in het feit dat er in al die jaren niets aan de formule werd veranderd. Bassist Dee Dee werd weliswaar vervangen door de jongere C.J. Ramone, maar ook hij schreeuwt het one-two-three-four onverstoorbaar in de microfoon, elke keer als een nieuw blokje wordt ingezet van drie of vier naadloos aan elkaar gelaste nummers. De lijzige zang, de razendsnelle gitaarsalvo's en de drums als een op hol geslagen metronoom bepaalden het herkenbare groepsgeluid van publieksfavorieten als Blitzkrieg bop en Rock 'n roll highschool, die gisteren willig werden meegebruld door een publiek dat nog eenmaal de kans kreeg om lekker ouderwets de pogo te dansen.

Een recente toevoeging aan het zestien cd's omvattende repertoire is een nummer van Tom Waits, I don't wanna grow up, dat de Ramones op het lijf lijkt te zijn geschreven. Volwassen zijn ze nooit geworden, maar dat weerhield C.J. er niet van om in de toegift een gespierde vertolking te zingen van Bob Dylans My back pages met de toepasselijke woorden: 'I was so much older then, I'm younger that that now.' Het enige teken van slijtage tijdens het onverminderd energieke optreden was dat Joey de leadzang halverwege het optreden steeds vaker overliet aan de bassist, die een krachtige, maar minder herkenbare schreeuwstem liet horen.

Het siert de Ramones dat ze er mee ophouden, nu ze nog praktisch even goed zijn als ooit. De groep heeft zich verzekerd van een unieke plaats in de popgeschiedenis op het grensvlak tussen punk, hardcore, metal en toegankelijke popmelodieën. Ze hebben de integriteit van comprisloze punkhelden behouden, anders dan de Sex Pistols die hun portemonnaie spekken met een lucratieve reünie-tournee die in tegenspraak lijkt met het anarchisme van de eerste punkgolf. Overigens werd in de wandelgangen van Paradiso al gespeculeerd over de comeback van de Ramones, die wel eens minder lang op zich zou kunnen laten wachten dan deze als 'Last and Final' aangekondigde tournee doet vermoeden. Voordat hij zijn microfoonstandaard met een achteloos gebaar op de grond smeet, riep de schijnbaar onbewogen Joey Ramone voor het laatst 'Adios amigos' naar een dankbaar publiek, dat voor een opvallend groot deel gehuld ging in flodderige, doorleefde en tientallen keren gewassen Ramones t-shirts.