Nog vijf nachten vorst nodig; Elfstedentocht niet eerder dan volgende week

LEEUWARDEN, 1 FEBR. De Elfstedentocht kan op zijn vroegst pas eind volgende week worden verreden. Eerst moet het nog minstens vier à vijf nachten matig tot streng vriezen. De route is weliswaar verbeterd, maar het traject telt nog te veel zwakke plekken. Dat zei voorzitter H. Kroes van de Vereniging De Friesche Elf Steden gisteravond op een persconferentie in Leeuwarden.

Volgens Kroes zijn er de afgelopen dagen “flinke vorderingen” gemaakt. Van de 160 wakken op het Elfstedentraject zijn er nog 25 over, maar op de dichtgegroeide wakken is het ijs pas tussen de twee en vier centimeter dik. “Een eend kan er nu op, maar schaatsers nog niet”, aldus Kroes. Een nieuwe datum waarop het Elfstedenbestuur met de 21 rayonhoofden bijeenkomt is dan ook niet vastgesteld.

Het 200 kilometer lange traject telt zestig zwakke plekken: plaatsen waar wakken zijn dichtgegooid met uitgezaagde ijsblokken en waarvan de “naden” nog moeten dichtvriezen. De ijsvloer moet nog veel dikker worden, stelde de Elfstedenvoorzitter, die verwacht dat dit niet erg snel zal verlopen, gezien de weersverwachting.

Weerman P. Paulusma, op wiens voorspellingen het Elfstedenbestuur afgaat, verwacht minder strenge vorst. Na maandag is het onzeker of de winter doorzet, verklaarde hij gisteren. “De computermodellen spreken elkaar tegen.” Paulusma onderstreepte dat de winter zich in een aflopende fase bevindt. “Dat betekent dat je om de drie à vier dagen een dooiaanval kunt verwachten.”

De meeste knelpunten op de route bevinden zich in de zuidwesthoek. In Sneek, Sloten, op het Slotermeer, in Hindeloopen, bij Molkwerum en in Bolsward liggen nog steeds gapende windwakken. Het wak in Bolsward is de laatste dagen zelfs groter geworden. Kroes kondigde aan dat ze zullen worden opgevuld met blokken ijs of op een andere manier worden aangepakt. Het Elfstedenbestuur vindt de ijstransplantaties - Kroes: “een rotwoord, vroeger gooiden we al ijsbrokken in een wak. Er is niks ingewikkelds aan” - niet kunstmatig. “Dat zou het worden als we water op het ijs zouden spuiten”, aldus Kroes. “Of als we ingingen op het voorstel om in de wakken een bepaald materiaal van min 40 graden te gooien. Dat kostte twintig gulden per kilo. Daar beginnen we niet aan. Maar de natuur een handje helpen hebben we altijd al gedaan.”

Bij de Waterpoort in Sneek is gisteren een groot stuk tuinbouwfolie over een stuk open water gelegd, om het dichtvriezen te bevorderen. Bij het Slotermeer wordt een vijftien meter lange brug over het open water gelegd, mocht de schaatstocht worden uitgeschreven. Ook bij Stavoren is nog een stevig wak, evenals bij Hindeloopen. Hier zullen de schaatsers een alternatieve route volgen, langs de dijk van het IJsselmeer.

Het ijs op de route heeft een gemiddelde dikte van tussen de 15 en 20 centimeter. Op de Zwette, het startpunt in Leeuwarden, is het zelfs tussen de 22 en 25 centimeter dik. “Een mooi uitgangspunt”, aldus Venema. De noordelijke route ligt er goed bij. Wakken zijn er niet. Opvallend is de goede ijskwaliteit in het noorden van de provincie. De smalle Blikvaart, de Finkumervaart en Bartlehiem zijn wakvrij. In Dokkum is het ijs zelfs “prima”, aldus ijsmeester P. Venema, een kwalificatie die vrij zelden gebruikt kan worden.

In vergelijking met de laatst verreden tochten in 1985 en 1986 zijn er nu veel minder klúnplaatsen. Alleen in Bolsward en Harlingen moeten de rijders van het ijs om een paar honderd meter lopend af te leggen. Het is nu afwachten wat het weer doet, aldus Venema. “We durven niet verder te kijken dan dinsdag, maar we geven de hoop niet op. De basis ligt er nu.” Zeker is dat een datum waarop de tocht geschaatst kan worden, pas bekend wordt gemaakt als het ijs er ligt. “We gaan dus niet af op voorspellingen”, aldus voorzitter Kroes.