Meubilair voor telewerkers; Een tafelpoot naar keuze

Nu de Arbowet sinds meer dan een jaar ook geldt voor mensen die thuis werken, lijkt het beter niet langer aan het oude bureau van de zaak of het dressoir van oma te zitten. De fabrikanten weten een oplossing. En de controleurs mogen komen.

Wie regelmatig thuis werkt weet - zeker als hij plezier heeft in zijn werk - hoe moeilijk het is om op een moment te besluiten: nu is het genoeg geweest voor vandaag. Om dat probleem op te lossen werkt Gispen, een van de grotere fabrikanten van kantoormeubels in Nederland, aan een nieuw meubel speciaal voor thuiswerkers. Een bureau dat in een handomdraai kan worden omgebouwd tot buffetkast. “Omdat het voor thuiswerkers, vooral als ze geen aparte werkkamer hebben, psychologisch van groot belang is dat ze toch iets achter zich dicht kunnen doen. Dat het werk ze niet aan ligt aan te staren”, zegt John Venneman, manager project advies bij Gispen. Herald Kornblum, marketing manager bij Gispen, werkt één dag in de week thuis. Niet aan een mooi, nieuw bureau uit het rijke assortiment van zijn werkgever, maar aan een erfstuk van zijn opa. “Vanwege de emotionele waarde.” Het zal niet meevallen om een emotionele band op te bouwen met de bureaus zoals die in de meeste Nederlandse kantoren zijn aan te treffen. Al was het maar vanwege de kleur, die overwegend grijs is. Dat verandert overigens wel: kantoren gaan erde laatste tijd steeds gezelliger en gekleurder uitzien.

Wat ook verandert is dat een groeiend aantal mensen een deel van de werktijd thuis zit. Op dit moment telt Nederland naar schatting tachtig tot honderd duizend 'telewerkers'. Fabrikanten van kantoormeubels beginnen zich langzaam te realiseren dat dit een interessante doelgroep, met bijzondere wensen, is.“De 'thuiswerkplek' moet, los van de functionaliteit, aan nog een aantal eisen voldoen”, zegt Kornblum. “Omdat het binnendringt in de privésfeer. Er is bijvoorbeeld een partner die er ook iets over te zeggen wil hebben.”

Op een kantoor kun je honderd identieke bureaus neerzetten. Maar thuis willen werknemers niet allemaal hetzelfde ding hebben staan. “Wat daarom meestal gebeurt”, zegt Venneman, “is dat de werkgever tegen de werknemer zegt: 'Hier heb je wat geld, koop er maar een leuk bureautje voor bij IKEA'. De werknemer timmert vervolgens van sinaasappelkisten en een oude deur zelf wat in elkaar en gebruikt de rest van het geld voor iets anders.” Zo moet het niet, vindt Venneman. “Ook thuis kun je last krijgen van een sick-building syndrome.”

Bij het ontwerpen van 'next', de nieuwste generatie bureaus van Gispen, is er rekening mee gehouden dat de gebruiker moet kunnen kiezen. Frame, bureaublad en poten zijn in een grote variëteit verkrijgbaar. Venneman: “Heeft iemand in de rest van het huis eikenhouten meubilair staan, dan hebben we voor hem ook een 'Oisterwijk'-poot bij zijn bureau. Houdt hij van modern dan hebben we voor hem een strak vormgegeven poot in de stijl van Philippe Starck.” Onderdelen kunnen worden geleverd in tientallen kleuren. De 'personificering van de werkplek' noemen ze deze ontwikkeling bij Gispen.

Ook de firma Jager Personal Office in Hoofddorp speelt daargretig op in. Commercieel Directeur Peter Oeberius Kapteijn: “U vindt het vast interessant om te weten dat de Arbowet sinds 1 november 1994 ook geldt voor mensen die thuis werken. Men kan dus niet langer aan het oude bureau van de zaak of het dressoir van oma zitten.” In de Arbowet is onder andere vastgelegd welke afmetingen bureau en stoel minimaal moeten hebben. Er zijn overigens nog geen controleurs gesignaleerd die bij werknemers thuis komen kijken of alles in orde is.

Oeberius Kapteijn was twee jaar geleden nog werkzaam bij kantoormeubelgigant Samas, maar daar kon hij zijn plan om meubels speciaal voor thuiswerkers te maken, niet realiseren. Dus begon hij, met twee anderen, voor zichzelf. “We zijn eerst bij thuiswerkers gaan kijken om een idee te krijgen van hun wen-sen. Wat we daar aantroffen was echt schrijnend”, zegt hij alsof hij het meent. “Geef de thuiswerker een perfecte werkplek en zijn rendement wordt hoger”, houdt Oeberius Kapteijn werkgevers voor.

De 'HomeDesk' heet het bureau dat Jager speciaal voor thuiswerkers heeft laten maken door ontwerpbureau Brandes en Meurs. “Het voldoet aan alle functionele eisen die de Arbowet stelt, maar heeft niet die kantoorachtige uitstraling”, zegt ontwerper Michiel Meurs. In kantoren vind je veel staal, in huiskamers vaak hout (of iets wat daar op lijkt). In de HomeDesk zijn beide materialen verwerkt.

Het bureau rust niet op poten, maar op twee metalen kastjes. Hout(fineer) is te vinden in het bureaublad en in het deurtje van een van de twee kastjes. De telewerker heeft een stapeltje dossiers in huis met een hoogte van gemiddeld 15 centimeter, weet de ontwerper uit interviews. In het grootste kastje is daar ruimte voor gereserveerd. Er past ook een printer in. Het kleinste kastje, de powerbase, is precies groot genoeg om een tower-pc in te plaatsen. Er zit een schakeldoos in waarmee alle aangesloten apparatuur in één keer aan of uitgezet kan worden.

Door de gebogen vorm van het blad oogt het bureau niet zo kolossaal. Aan één kant is het bureaublad toch diep genoeg om er een flink beeldscherm op kwijt te kunnen. Een klein, uitschuifbaar blad aan de andere kant is bij uitstek geschikt om een koffiepot met bijbehoren op neer ze zetten, aldus Meurs.“Die neemt de thuiswerker meestal mee uit de keuken. Gooit hij zijn koffie om, dan komt het niet op zijn toetsenbord terecht.” De kastjes zijn voorzien van eenvoudige sloten. “Niet geschikt om IRT-dossiers in op te bergen, maar wel handig als je kinderen hebt”, zegt de ontwerper.

Toen hij en zijn collega anderhalf jaar geleden begonnen met ontwerpen, dachten ze ook dat ze een meubel moesten maken dat helemaal dichtgeklapt kan worden. Zoiets als de buffetkastoplossing waar ze bij Gispen aan werken, of een modernere, comfortabelere versie van de secretaire. Meurs: “De meeste mensen werken een of twee dagen in de week thuis, dus gebruiken ze het bureau vijf of zes dagen in de week niet. We hadden daarom het idee dat we iets moesten verstoppen. Maar de mensen die we spraken, bleken dat helemaal niet nodig te vinden. Ze zijn best trots op zo'n werkplek en willen hem laten zien. Het is een statussymbool.”

Het zijn degelijke bureaus die Gispen en Jager maken, en door de vele keuzemogelijkheden zijn ze inpasbaar in ieder interieur. Ze zijn niet goedkoop. De prijs is afhankelijk van de samenstelling, maar een paar duizend gulden ben je al gauwkwijt. Beide firma's richten zich dan ook niet op individuele thuiswerkers, maar op de bedrijven die hen in dienst hebben. Mochten die ook geen zin hebben in zo'n grote uitgave, dan kunnen ze de bureaus ook leasen.