Huismus in Manhattan

Reizen, voor een middelpuntvliedend ego als het mijne, was altijd een ingewikkelde onderneming. Hoe langer van tevoren, hoe wilder de plannen. Niemand enthousiaster dan ik in het knopen doorhakken en roekeloos boeken. The sky was the limit, elk jaar weer.

Maar met het naken van de datum kwam de twijfel. Wat was ik nu weer begonnen? Kon ik nog terug? Waarvan betaalden we het ook weer? En hoe moest het met de poezen?

Dat was de Kreeft in mij, die de kop op stak. Die huismus bij uitstek, die als puntje bij paaltje komt tegen elk vertrek opziet als tegen een berg.

De oplossing lag zo voor de hand, en ze bestaat al sinds 1953, toen de formule in onderwijskringen werd bedacht. Toch drong die pas enige jaren geleden tot ons door. Sindsdien zijn we verslaafd.

De uitvinder van de huizenruil heeft zijn gewicht in goud verdiend. Jaarlijks komt dank zij zijn lumineuze ingrijpen een mondiale volksverhuizing tot stand, met minimale rompslomp en maximaal gerief. Lid worden, dat is alles. Dan kan zelfs een huismus de wijde wereld in; om thuis te zitten in het vreemde land, door de vreemde stad te slenteren op weg van, of naar, huis. Een eigen potje te koken in een eigen keuken, en te slapen in een eigen bed.

Vier maal per jaar wordt een nieuwe gids toegestuurd vol ruillustigen van rond de globe. Je kunt watertandend grasduinen of direct aan het bellen slaan. Maar heb je geen specifiek reisdoel voor ogen, doe dan vooral helemaal niets. Wie leuk woont krijgt vanzelf wel bergen exotische post. Californië, met of zonder zwembad? IJland, Rome, Parijs. Hawai! Wat vinden we van Lapland dit jaar?

Is de keus gemaakt, het contact gelegd, dan neemt alles vanzelf zijn huiselijke loop: schoonmaken, inpakken, en wegwezen. Op naar het ruiladres. Misschien zijn de ruilmensen inmiddels al gearriveerd en wegwijs gemaakt op de valreep. Misschien tref je ze, gepakt en gezakt, in het ruilhuis, popelend om naar jouw adres te vertrekken. Een aanrader: tref ze achteraf. Dan is er zoveel te bepraten. Zoveel raadsels op te lossen over de levens die er plaatsvervangend zijn geleefd, in de lege schaal van elkaars bestaan.

Net als jij hebben de ruilmensen keurig schoongemaakt, en liggen er briefjes waar je alles kunt vinden, hoe de verwarming werkt, en het sanitair (Engeland!). Er staat iets te eten klaar in de koelkast, variërend van een pakje gesneden Frico-kaas (we zijn immers Hollanders...), tot een feestmaal van de Zeven Dwergen.

De eerste dag galmen de ruilmensen nog na. Het huis zindert nog van hun vibraties, zoals ongetwijfeld ook het onze. Er gaat nog een verdwaalde telefoon, een buurvrouw valt binnen. Er bestaat nog lichte vrees voor hun terugkeer. Tot het verlossende telefoontje: ze zijn veilig aangekomen, c.q. verrukt van huis en poezen, ze zitten tevreden te kneuteren bij ons.

Bij het 'nest verkennen' komen onverwachte instincten boven. Ik noem een even onverklaarbare als onbedwingbare nieuwsgierigheid naar de ruilmensen hun handel en wandel. Hun leefomgeving, tuin, dorp, winkels, buren zijn stukjes van een legpuzzel waarvan het voorbeeld ontbreekt.

Soms brengt een ruilpoes enige tekening aan. We memoreren Scrabble uit het Peak District, Minnie uit San Francisco, en natuurlijk de onvergetelijke Parijse Bibou.

Soms blijven wel andere wezens achter... in een Londens ruilhuis een vuistgrote spin. In Parijs twee goudvissen, waarvan een het loodje legde en ten grave moest worden gedragen. Op Sardinië, waar het ruilgezin al met meer dan het geplande aantal kinderen naar Amsterdam was vertrokken, twee onaangekondigde honden, zes kippen en een belendende opa en oma. Die hebben ons, de honden en de kippen, evenwel met goede zorgen omringd.

Wij zijn huismus geweest aan de Côte d'Azur, in Parijs en in Greenwich Village. Daar keken we vanuit ons ruilraam op 23-hoog uit over de skyline van Manhattan. We zagen regenvlagen langs het Empire State Building trekken, knus gezeten op ons ruilbed, genietend van een bordje uit de salad bar, aan de voet van onze wolkenkrabber.

Dit voorjaar ruilen we met Cape Cod. Gelukkig worden we daar door een ruilpoes verwelkomd.

Internationale vakantiedienst. W. en R. Eissen, Paasberg 25, 6862 CB Oosterbeek. Inl 085-341187

Op inschrijvingen geldt een stop als de Nederlandse markt overvoerd dreigt te raken.

    • Dorinde van Oort