Costello en Armatrading in Liverpool voor de klas

Op initiatief van ex-Beatle Paul McCartney is deze week in Liverpool de eerste Europese school voor popartiesten geopend. De stad moet weer een broedplaats van poptalent worden, net als in de jaren zestig.

LIVERPOOL, 1 FEBR. In zijn grijze driedelig pak stond Paul McCartney er hoogst onwennig bij tijdens de officiële opening van het Liverpool Institute for Performing Arts (Lipa), de eerste Europese hogere beroepsopleiding voor de amusementsindustrie. Nog voordat de ex-Beatles-zanger zijn mond had open gedaan kreeg hij een staande ovatie die hij vergeefs met verlegen handgebaren trachtte af te weren. Het enige dat de man die in zijn loopbaan al door miljoenen werd bejubeld, kon uitbrengen was: “Wat zouden mijn vader en moeder trots zijn geweest.”

Misschien was het de omgeving die van McCartney weer even een 11-jarig jongetje maakte. In hetzelfde auditorium had hij 43 jaar geleden met angst en beven naar het podium gestaard waar het schoolhoofd stond te preken. In dat voormalige Liverpool Institute for Boys werd hij deze week geprezen als 'zoon van Liverpool' die het verlaten schoolgebouw weer een nieuwe bestemming heeft gegeven. Als “grote initiatiefnemer die van het verpauperde Liverpool weer een centrum van talent maakt, zoals in de gloriejaren zestig”. Als maecenas “die Lipa met zijn actieve ondersteuning een aureool van geloofwaardigheid heeft verschaft.”

Niet alleen droeg McCartney zelf één miljoen pond aan de verbouwingskosten bij. Hij wierf ook een groot deel van de overige elf miljoen aan benodigde fondsen. Verder was hij betrokken bij de samenstelling van het lesprogramma en hij geeft dit jaar een aantal lessen Liedjes schrijven. Andere artiesten die optreden als docent zijn: Elvis Costello, Mark Knopfler, Paul Weller, Ray Davies, Joan Armatrading, theaterontwerper John Napier en choreograaf Gillian Lyne.

De opleiding onderscheidt zich van andere instituten doordat ze studenten niet alleen artistiek maar ook financieel en psychologisch voorbereidt op de harde realiteit van de amusementswereld, zegt Mark Featherstone-Witty, directeur van Lipa. Uit eigen ervaring weet de voormalige acteur dat “één enkele vaardigheid tegenwoordig niet meer genoeg is om in het artiestenvak te overleven.” “Zangers moeten ook kunnen acteren, ook met geld kunnen omgaan, ook van decorontwerp en belichting weten.” Dat vond hij de grote tegenvaller bij zijn bezoek aan de multidisciplinaire artiestenschool in New York die model stond voor de film Fame van Alan Parker. “Studenten die als danser binnenkwamen, vertrokken ook weer als danser. Van de commerciële kant van het vak hadden ze nog steeds geen flauw benul.”

Financiën en management zijn daarom voor alle studenten verplichte vakken. Ook krijgen ze les in omgang met de pers en presentatie. “Als popmusicus verkoop je niet alleen je werk”, zegt Featherstone-Witty, “maar ook jezelf.”

Het idee voor zo'n school in Groot-Brittannië ontstond dertien jaar geleden nadat Featherstone-Witty de film Fame had gezien. Later kreeg Paul McCartney eenzelfde ingeving toen hij bij een bezoek aan zijn geboortestad hoorde dat z'n oude school was gesloten. Beatles-producer George Martin bracht de twee mannen met elkaar in contact.

De belangstelling voor de school is overweldigend. Voor de bijna 200 plaatsen hadden zich 2.000 mensen aangemeld uit meer dan 30 landen. Uiteindelijk werden er 1.000 uitgekozen die op acht plaatsen in de wereld auditie konden doen. Bij de selectie werd niet gelet op vooropleiding of kennis. Paul McCartney herinnerde er bij de opening aan dat de Beatles geen van allen muziek konden lezen. Kandidaten werden uitsluitend beoordeeld op wat Featherstone-Witty omschrijft als “de X-factor”: een combinatie van uitstraling en talent.

Genoeg potentie had kennelijk Patricia Mitchell, een 47-jarige huisvrouw uit Liverpool die nog nooit op een podium heeft gestaan. Zij behoort tot het internationale gezelschap van uitverkorenen. Net zoals de 19-jarige Stein Johan Grieg Halvorsen uit Noorwegen die al vanaf zijn zesde liedjes maakt op de piano maar nog nooit een noot op papier heeft gezet.

“We kunnen studenten niet injecteren met talent”, verklaarde McCartney na afloop van de opening. “Maar we kunnen hun talent wel voeden. We kunnen ons vakmanschap en onze ervaring wel op hen overbrengen. We kunnen hen waarschuwen voor de valkuilen waarin wij vaak argeloos terecht gekomen zijn.” Gevraagd naar een advies dat kan dienen als richtsnoer voor de studenten, citeerde hij een zin uit de Hamlet van Shakespeare, een schrijver voor wie hij in zijn middelbare-schooltijd een heilig ontzag had ontwikkeld. “To thine own self be true”, wees trouw aan jezelf.