B.L. van der Waerden (1903-1996)

Op 12 januari is in Zürich de Nederlandse wiskundige Bartel Leendert van der Waerden op 92-jarige leeftijd overleden. Professor Van der Waerden gold als een van de grootste wiskundigen van deze eeuw. Zijn op 27-jarige leeftijd geschreven Moderne Algebra, een standaardwerk dat nog steeds (onder de kortere titel Algebra) verkocht wordt, heeft vele generaties wiskundigen in de theorie van de algebraïsche structuren ingewijd. In 1932 volgde een leerboek over groepentheorie en quantummechanica.

Van der Waerden's onderzoek strekte zich uit tot zeer uiteenlopende gebieden van de wiskunde. Een speciale belangstelling had hij voor de geschiedenis van de wiskunde en de astronomie. Reeds in 1950 verscheen zijn boek Ontwakende Wetenschap, later onder andere in het Engels en Duits vertaald, waarin hij de ontwikkeling van de natuurwetenschappen schetst bij de oude Egyptenaren, de Babyloniërs en de Grieken. Zijn laatste grote werk op dit gebied was A History of Algebra uit 1985.

Na een studie aan de Universiteit van Amsterdam, verbleef Van der Waerden tussen 1919 en 1925 in Göttingen, het Mekka van de toenmalige wiskunde. Daar studeerde hij bij David Hilbert en Emmy Noether. In 1928 werd hij als 25-jarige de jongste hoogleraar aan de Universiteit van Groningen en in 1931 aanvaardde hij een hoogleraarschap in Leipzig. Na de oorlog werkte hij enige tijd als toegepast wiskundige bij Shell en van 1948 tot 1951 was hij hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. In dat jaar deed de ETH van Zürich (de Eidgenössische Technische Hochschule) met succes een beroep op hem en de rest van zijn leven is hij aan die universiteit verbonden gebleven.

    • Jan van de Craats