Wederdopers herdenken Simons onze correspondent

LEEUWARDEN, 31 JAN. In Friesland en in de rest van het land wordt dit jaar de vijfhonderdste geboortedag van Menno Simons, leider van de wederdopers, herdacht. In het Fries Museum wordt volgende maand een nationale tentoonstelling geopend over het leven van Menno Simons, die in 1496 in Witmarsum werd geboren. In het gehele land worden er ter ere van diens 500ste geboortedag studiedagen, bijeenkomsten, symposia en concerten georganiseerd.

Menno Simons (1496-1561) is de enige hervormer van Nederlandse bodem die een eigen geloofsgemeenschap naliet. Wereldwijd telt de doopsgezinde broederschap één miljoen leden. Buiten Nederland worden de leden naar zijn stichter mennonieten of mennisten genoemd. In Nederland zijn 135 doopsgezinde gemeenten, waarvan de meeste in Friesland en Noord-Holland, met in totaal 15.000 volwassen leden.

Simons was een katholiek pastoor in Witmarsum, maar wendde zich af van de moederkerk na twijfel aan de kinderdoop. Die werd door de dopers of anabaptisten, een hervormingsbeweging in Zwitserland, ter discussie gesteld. In 1531 werd in Leeuwarden de kleermaker Sikke Freerks onthoofd, die aanhanger was van het doperdom, dat zich verspreidde in Duitsland en Nederland. Simons raakte na lezing van het Nieuwe Testament overtuigd dat boetedoening en geloofsbelijdenis aan de doop vooraf behoorden te gaan. Hij sloot zich vijf jaar later aan bij de dopers en nam een leidende rol op zich als oudste (bisschop) in Groningen. Doordat een deel van de dopers het rijk Gods met geweld wilde afdwingen - Menno's broer overviel met een gewapende bende het Oldeklooster in Bolsward - werd Simons vogelvrij. Hij leidde een zwervend bestaan en was als rondreizend bisschop actief in Noord-Nederland en Duitsland. De laatste zeven jaar van zijn leven bracht hij door in Sleeswijk-Holstein, waar hij in een eigen drukkerij geschriften drukte.

Binnen de doopsgezinde gemeenten is de laatste jaren een herbezinning op het gedachtengoed van Simons gaande. Deelname aan het Samen op Weg-proces met gereformeerden en hervormden werd resoluut afgewezen. Naast een sober en dienstbaar leven staat de inzet voor vrede en rechtvaardigheid centraal. Het geloof moet volgens de doopsgezinden vooral tot uitdrukking komen in daden.

Minister Jorritsma (Verkeer en Waterstaat) is overtuigd doopsgezind en opent in mei in Workum 'Menno's Pleats', een gebouw van waaruit hulpwerk en vakantiekampen voor kinderen worden opgezet. In Friesland staat ook het oudste schuilkerkje: in Pingjum, waar Simons kapelaan was. De naam van het kerkje: 'Menno's Vermaning'.