Gelukwensen

Hoe bederf je een verjaardag? Je kunt bij zuchtende binnenkomst wat opmerkingen plaatsen over nutteloosheid in het algemeen en die van het leven in het bijzonder, of over de beperkte verdiensten die het jarig zijn vereist. Dat werkt goed - het opgestelde gebak gaat er flets van ogen. Maar je wordt erop aangekeken. Er is nu een veel verfijnder methode om de sfeer grondig te bederven. Onder het mom vrolijk te voldoen aan sociale verplichtingen kan men een felicitatiekaart sturen uit het door de afdeling UNEP van de Verenigde Naties uitgegeven assortiment. Dat biedt uitkomst aan mensen die animositeit tegenover opgelegde kennissen niet al te duidelijk aan de oppervlakte willen laten komen, maar toch graag een realistische domper op rozige feestvreugde plaatsen.

Men sture bijvoorbeeld de openklappende kaart met de foto van een aandoenlijk zebraatje in een dierentuin. Over de kleurige afbeelding staat een voor een verjaardagskaart wat vreemde vraag gedrukt: 'Alweer een jaartje ouder?!?' Op de linker binnenflap leest de argeloze ontvanger vervolgens: “In de vorige eeuw bestonden er zeven soorten wilde paarden over de gehele wereld. Eén soort, de Quagga, is al uitgestorven, terwijl vijf van de zes overgebleven soorten worden bedreigd. Alleen de zebra's treft men in een aanzienlijk aantal aan.” De rechterflap sluit af met Hartelijk Gefeliciteerd.

Deze kaart is algemeen bruikbaar. Maar bij verjaardagen van stiekem gehate kinderen is voor mij de kaart met de steenmarter favoriet: die staat mooi opgericht op de foto, en kijkt wat wrokkig langs de jarige. “Mag ik je even feliciteren ?!? Sinds 1600 zijn op zijn minst 484 diersoorten uitgestorven. Het totale aantal is waarschijnlijk veel hoger, omdat er veel diersoorten zijn waar we maar weinig van af weten, en een nog groter aantal dat nog beschreven moet worden door de wetenschap. Van Harte.”

Ook aan de oudere jarige is gedacht. Een stemmig herfstbos aan een snel vliedende stroom vol gevallen blaadjes brengt de ontvanger in de juiste contemplatieve stemming - het zit er bijna op. Het binnenblad voegt een weinig stemmig, hedendaags tintje toe. “Bomen zijn noodzakelijk om te leven. In de afgelopen tweehonderd jaar is twintig procent van alle bomen over de gehele wereld verdwenen. Dit is een gebied vier maal zo groot als Europa. Hartelijke Gelukwensen.”

U ziet, de formule van deze kaartenlijn is ijzersterk. Allereerst is er het chique karakter van het fotowerk en de vormgeving. De verzender kan niets verweten worden: hij heeft zijn best gedaan een mooie kaart te sturen. Voor wie de informatie nieuw is, of deze net even een dag had willen verdringen, is het flink slikken. De taalpurist krijgt op slag een kriebelig gevoel dat hem de rest van de feestdag niet meer loslaat. Hetzelfde geldt voor de ontvanger die gesteld is op logica. Voor wie zijn bomen noodzakelijk om te leven? Voor bomen? Of wordt iets anders bedoeld? En ten slotte is er de jarige die zich mistroostig starend naar zijn ongetwijfeld met gif grootgebracht boeket afvraagt wat voorlichters tegenwoordig bezielt. Er is een verschil tussen het verspreiden van kennis en het trivialiseren daarvan; dit is de beste manier om te zorgen dat gegevens die serieuze aandacht verdienen de status krijgen van bij hapjes en drankjes uitgewisselde weetjes. Kortom, effect is ook binnen uw kennissenkring gegarandeerd.

De onder het motto 'Only One Earth' - als we er twee hadden, mochten de tijgers op deze dan wel weg? - uitgegeven kaarten zijn veelzijdig toepasbaar. Binnen de lijn zijn sommige verstoken van gelukwensen. Zoals die met de vijf kindjes van uiteenlopend ras, idyllisch in tegenlicht geplaatst op een zomerse wei. Eén heeft een in plastic gevat sparretje onder de arm - dat gaan ze planten, om de wereld te redden. De tekst: “In 1990 is de populatie over de hele wereld 5,3 miljard. Veertig jaar geleden was dit de halft. [geen tikfout] Het kan in de komende 100 jaar verdubbelen.” Hier ontbreekt dus een voorgedrukte wens. Maar 'Gefeliciteerd met de geboorte!!' doet het erg goed.

Te koop bij het betere Postkantoor.