Uitspraak hof zet vervolging Johan V. onder druk

AMSTERDAM, 30 JAN. De vervolging van de onlangs gearresteerde vermeende leider van een drugsorganisatie, Johan V. alias 'de Hakkelaar', staat na een uitspraak van het gerechtshof van Den Haag onder druk.

Het openbaar ministerie werd gisteren door het hof niet-ontvankelijk verklaard in een zaak tegen een verdachte die een ondergeschikte rol zou hebben vervuld in V.'s organisatie. De man werd eerder door de rechtbank tot een jaar cel veroordeeld omdat hij als kok werkte op de Coral Sea 2. De Coral Sea 2 was een van de schepen waarmee V., volgens justitie, hasj vanuit Pakistan naar Europa en Noord-Amerika liet smokkelen.

Het onderzoek door de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) naar de bemanning van de Coral Sea 2, is begonnen op basis van door ambtenaren van de douane verstrekte informatie “die voor een belangrijk deel fictief was”, aldus het arrest. Zo zijn niet alleen “de FIOD-ambtenaren willens en wetens misleid, maar ook het openbaar ministerie en de rechter. Daardoor is de rechter niet in de gelegenheid geweest zijn controlerende taak uit te oefenen en is met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte aan diens recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak tekort gedaan”, aldus het arrest.

De uitspraak van het hof betekent, volgens de verdediging, dat in zaken tegen andere leden van het hasjsyndicaat, voor wie de start van het opsporingsonderzoek ook lag bij de vervalste douane-papieren, eenzelfde niet-ontvankelijkheid van het OM zal moeten volgen. Dus ook voor Johan V., aldus zijn raadslieden.

Voor de 'fictieve informatie' waarop het hof in zijn arrest teruggrijpt, zijn twee douaniers verantwoordelijk. Het tweetal had in de jaren tachtig, binnen de Douanepost Amsterdam Surveillance een criminele-inlichtingendienst opgezet, die de 'afdeling info' werd genoemd. Naar hun zeggen maakten diverse opsporingsdiensten veelvuldig gebruik van hun recherchewerk. Eind jaren tachtig mocht de surveillancedienst na een reorganisatie echter niet langer recherchewerk verrichten; dat moest voortaan door de dienst douanerecherche worden gedaan. De twee douaniers legden zich daar niet bij neer.

Bij toeval stuitte het duo op de Coral Sea 2, die in januari 1991 met 24 ton Pakistaanse hasj de Amsterdamse haven was binnengevaren. Ze kwamen in actie toen een kraanmachinist twee containers van het schip bleek te hebben gehaald. Hij had minder geld gekregen dan was afgesproken en bleek de containers zonder de vereiste autorisatie te hebben gelost. Op verdacht nonchalante wijze, zo vonden de douaniers, betaalde de kapitein van de Coral Sea 2 zijn boete. Ook zijn verhaal dat de containers schroot bevatten uit Singapore wekte hun argwaan.

Zonder daartoe formeel bevoegd te zijn schaduwden de douaniers de bemanning en trokken hun antecedenten na. Na enige tijd werd waargenomen dat iemand aan de balie van een motel in Haarlem een sporttas in bewaring gaf. De tas bleek een grote hoeveelheid contant geld te bevatten. Omdat zij wisten dat alleen de douanerecherche bevoegd was tot opsporingswerk, verdoezelden zij hun eigen recherche-activiteiten. Zij verzonnen dat een 'betrouwbare' informant hun een tip had gegeven over een hasjtransport. “Er moet een partij verdovende middelen per schip Amsterdam binnenkomen van een Beverwijkse groep”, zo luidde de 'tip' die zij in een procesverbaal vastlegden. Op deze melding kwam de douanerecherche in actie. De Coral Sea 2 werd in 1991 aan de ketting gelegd en de opvarenden werden gearresteerd.

Verder onderzoek van de FIOD leidde naar de financiële instelling Femis. Daar werden onder meer rekeningen gevonden die waren gebruikt voor de aanschaf van hasjboten. De organisatie zou volgens justitie vanaf 1988 circa 270.000 kilo hasj hebben getransporteerd. Bij een van de verdachten werd onder andere een zeekaart gevonden waarop stond aangegeven waar containers met hasj op de zeebodem waren afgezonken. Volgens een rapport van de FIOD behoorde de onlangs gearresteerde Johan V. tot de voornaamste financiers van deze grootscheepse hasjsmokkel. Advocaat M. Moszkowicz, raadsman van 'de Hakkelaar', zal de uitspraak van het hof vandaag bij de raadkamer van de Amsterdamse rechtbank gebruiken bij zijn verzoek V. onmiddellijk vrij te laten. De Amsterdamse persofficier N. Schaar zegt dat voor verdachte 'de Hakkelaar' een andere zaak speelt, een andere invalshoek geldt en dat er een andere bewijsvoering is.

    • Hans Moll