LUCIEN BOUCHARD; Voorman Frans Québec premier

MONTRÉAL, 30 JAN. Tweemaal binnen een jaar presteerde Lucien Bouchard iets wat velen voor onmogelijk hielden: eind 1994 overleefde hij ternauwernood een infectie door een vleesetende bacterie, die hem een been kostte. Minder dan een jaar later, in oktober 1995, leidde hij de Canadese separatisten tijdens een referendum over de onafhankelijkheid van de Franstalige provincie Québec van een hopeloze achterstand naar een bijna-overwinning. Sindsdien wordt hij wel Sint Lucien genoemd.

Maar, vraagt Canada zich af, kan de 58-jarige Bouchard zijn onbevlekte reputatie ook handhaven als premier van Québec? Gisteren volgde hij Jacques Parizeau op in die functie, nadat hij zaterdag het leiderschap van de regerende, separatistische Parti Québécois (PQ) van hem overnam. Parizeau had na het bekend worden van de uitslag van het referendum op 30 oktober - 50,6 procent tegen afscheiding, 49,4 procent voor - zijn aftreden aangekondigd. Bouchard verliet het federale parlement in Ottawa, waar hij het Bloc Québécois leidde, de federale 'zusterpartij' van de PQ. Hij is nu de onbetwiste voorman van de separatistische beweging.

Aanhangers van Bouchard beschouwen hem als de uitverkorene om de onafhankelijkheidsdroom levend te houden tot een volgend referendum. Hij heeft charisma, beheerst de Franse taal als geen ander en is enorm populair. Zijn toespraken, niet die van de wat plompe Parizeau, zweepten de Québécois in de aanloop tot het referendum op. De separatisten verloren maar Bouchards positie is sterker dan ooit tevoren.

Engelstalig Canada, dat zijn bloed wel kan drinken, hoopt dat Bouchard snel gedwongen is een aantal maatregelen te nemen die hem van zijn voetstuk zullen doen vallen. Zo zal Bouchard een miljard Canadese dollar(ongeveer 1,2 miljard gulden) moeten bezuinigen om de economie van Québec op orde te brengen. Bouchard zelf hoopt na de saneringen sterk genoeg te zijn om een nieuw soevereiniteits-avontuur te beginnen “Er komt een nieuw referendum, daar ben ik zeker van”, heeft hij gezegd. “Maar ik begrijp heel goed dat regeren nu prioriteit heeft.”

In de toespraak na zijn inhuldiging, gisteren, benadrukte hij het belang van bezuinigingen, het scheppen van werkgelegenheid en onderwijshervorming. Québec tast nog in het duister over de vraag hoe Bouchard deze doelen wil bereiken, mede door de onduidelijkheid over zijn politieke kleur. Sinds het begin van zijn politieke carrière in de jaren zestig was Bouchard liberaal, separatist, conservatief, federalist, opnieuw separatist, en in de federale oppositie ontpopte Bouchard zich als sociaal-democraat. Bovendien heeft hij nauwelijks ervaring als bewindsman.

Tussen 1985 en 1990 diende Bouchard als ambassadeur in Parijs en was hij minister van milieu in de conservatieve regering van zijn rechtenstudiegenoot en boezemvriend Brian Mulroney. Na een meningsverschil over de positie van Québec in Canada keerde Bouchard Mulroney en het federalisme in 1990 echter de rug toe en vormde het Bloc Québécois.

Tijdens de federale parlementsverkiezingen van 1993 won het Bloc tot ieders verbazing 54 van Québecs 75 zetels. Daarmee werd het Bloc de grootste oppositiepartij en Bouchard oppositieleider tegenover de liberale regering van Jean Chrétien. Bouchard is geprezen voor de manier waarop hij het Bloc snel tot een volwaardige oppositiepartij vormde. Nu moet hij bewijzen dat hij ook kan regeren zonder zijn glans te verliezen.

    • Frank Kuin