Kamer steunt onderwijsplan van Ritzen

DEN HAAG, 30 JAN. De Tweede Kamer steunt het Hoger-onderwijs- en onderzoeksplan (Hoop) van staatssecretaris Nuis en minister Ritzen (onderwijs).

Dit bleek gisteren tijdens de behandeling van het plan in de Tweede Kamer. Morgen wordt het debat afgerond.

In het plan schrijven de bewindslieden te streven naar een 'compacter en intensiever hoger onderwijs'. Studenten moeten hun studie sneller voltooien, daartoe geprikkeld door de beperking van het recht op studiefinanciering en intensievere begeleiding door de hogescholen en universiteiten. Ritzen zag onlangs, in overleg met de HBO-raad, af van het ingrijpende idee om de studieduur voor VWO'ers aan een hogeschoool tot drie jaar te beperken. De driejarige studieduur aan hogescholen gaat wel gelden voor de meeste MBO'ers. De studieduur op de universiteit blijft vier jaar. Door de snellere 'doorstroom' dalen de studentenaantallen en daardoor zouden de universiteiten vanaf 2004 200 miljoen gulden kunnen bezuinigen, aldus het Hoop.

CDA-Kamerlid A. Lansink hekelde deze bezuinigingen en maakte zich zorgen over te sterk dalende aantallen studenten als gevolg van Ritzens beleid. Dit studiejaar zijn er tien procent minder eerstejaars dan vorig jaar, zo bleek vorige week. Lansink vreesde dat scholieren te veel zouden worden afgeschrikt om te gaan studeren. Ritzen herhaalde de toezegging dat de Kamer na de zomer de uitslagen van een onderzoek naar de achtergronden zou krijgen. Volgens hem kan de recente daling mede zijn veroorzaakt doordat jongeren eerst een jaar wat anders gaan doen alvorens te gaan studeren.

De meeste Kamerleden hadden scherpe kritiek op het plan van Nuis om universiteiten de mogelijkheid te geven om de vierjarige doctoraalopleiding te splitsen in een driejarig 'baccalaureaat' voor alle studenten en een een- of tweejarig doctoraal voor een kleinere groep. Ze geloven niet dat studenten in drie jaar een wetenschappelijke opleiding kunnen voltooien die ook nog eens nuttig is op de arbeidsmarkt. Ook wezen de meeste Kamerleden op het feit dat nog geen enkele universiteit belangstelling voor de constructie heeft getoond. “Het is niet wervend, niet creatief. Daar komt dus geen bal van terecht”, merkte W. van Gelder (PvdA) op over Nuis' idee. Alleen D66-Kamerlid J. Jorritsma, partijgenoot van Nuis, had sympathie voor het plan, al zag ze wel financiële problemen.

De '3+2-constructie' is het oude 'bachelor/masters-idee' dat door de coalitie anderhalf jaar geleden in het regeerakkoord was vastgelegd als oplossing voor het héle hoger onderwijs, maar door de bewindslieden inmiddels is afgezwakt tot een keuzemogelijkheid voor de universiteiten. Nuis zegde een notitie toe waarin zijn plan verder uitgewerkt zou worden. Van Gelder vroeg nog of het niet mogelijk zou zijn om universitaire studenten na drie jaar academische vorming te laten kiezen tussen een jaar meer beroepsgerichte studie en een of twee jaar afronding van hun wetenschappelijke opleiding.

De vergadering werd halverwege onderbroken door studenten die Ritzen er van beschuldigden de onderwijskansen voor minder draagkrachtigen te verkleinen. Twee agenten maakten een einde aan de korte demonstratie.