Ameling neemt afscheid met feestelijk recital

Afscheidsconcert Elly Ameling m.m.v. Nieuw Sinfonietta Amsterdam o.l.v. Ed Spanjaard, Janine van Mever, Dalton Baldwin, Louis van Dijk, Pepe Romero, Rudolf Jansen, Robert Holl, e.a. Gehoord: 29/1, Concertgebouw Amsterdam.

In aanwezigheid van prins Claus heeft Elly Ameling (62), Nederlands grootste liedzangeres, gisteravond afscheid genomen van het concertpodium met een feestelijke avond, waarvan zij de touwtjes stevig in handen had.

Even voor middernacht zette de sopraan met drie toegiften, waarvan Schuberts Seligkeit het langst in herinnering zal blijven, in het Concertgebouw een punt achter haar actieve carrière. Voortaan zal zij nog slechts in masterclasses te horen zijn. En natuurlijk op een grote hoeveelheid platen en cd's.

Ook dit afscheidsconcert zal op cd worden uitgebracht, waarmee de vaderlandse muziekgeschiedenis een document rijker zal zijn. Daarop zullen misschien niet overal even onberispelijke uitvoeringen te horen zijn, maar het zal ongetwijfeld een bevestiging zijn van de geestdrift, het vakmanschap en de onvoorwaardelijke liefde voor de liedkunst die Elly Ameling gedurende meer dan vier decennia aan de dag heeft gelegd.

Haar carrière begon op de dag van de Watersnoodramp in 1953. Ze won vervolgens het Internationaal Vocalisten Concours in Den Bosch en in 1958 het prestigieuze Geneefse Concours International d'Exécution Musicale, waarna vooral haar vertolkingen van het intieme lied haar een plaats bezorgden onder de groten in de wereld van de zang. Haar vocale capaciteiten en haar carrièreverloop strekken vele vaderlandse zangers tot voorbeeld.

Voor deze 'uitzonderlijke bijdrage aan de liedkunst in Nederland' werd Ameling tijdens haar afscheidsconcert onderscheiden met een nieuwe, naar haar genoemde prijs: de Elly Ameling-ring. Amelings eminente begeleider Dalton Baldwin reikte de onderscheiding uit namens de zieke bariton Gérard Souzay. Wanneer de drager de tijd rijp acht, zo stelde Concertgebouwdirecteur Martijn Sanders, kan deze de ring doorgeven aan een andere vocalist die het verdient geringd te worden. Waarna de kersverse laureate onverwijld overging tot de uitreiking van de Elly Ameling-ring aan Robert Holl, de baszanger die volgens haar 'het diepst zoekt naar de kernen in muziek en tekst'.

Teder en doorvoeld zetten beiden daarop Schuberts Nur wer die Sehnsucht kennt in, met Rudolf Jansen aan de vleugel. Deze plaats was voor hem al ingenomen door Baldwin, die Ameling begeleidde in Gounods Viens! Les gazons sont verts en Chaussons Le colibri waarin zij nog eens haar exemplarische 'lignes' kon illustreren, en door Louis van Dijk voor de lichtvoetiger kant van het programma. Met Van Dijk, die haast even elastisch de rode traploper afhuppelde als zijn rechterhand vlotte blues-ladders speelde, voerde Ameling Gershwins olijke My cousin from Milwaukee uit. Die luchtige toets in Amelings afscheid werd nog benadrukt toen ze als allerlaatste toegift een cabaretesk lied van Fons Jansen zong, waarin het fenomeen liedrecital werd gerelativeerd.

Pianiste Janine van Mever legde met cellist Michel Dispa de basis voor Massenets Elégie; gitarist Pepe Romero secundeerde in liederen van Granados en Rodrigo. Ook Bach klonk, en Gluck en Mozart. En zo werden er feestelijk verschillende kaarten getrokken uit het oeuvre van de scheidende vocaliste.

Maar het spel zou niet compleet geweest zijn zonder Hugo Wolfs verklanking van Kennst du das Land. De ware proeve van Amelings hogere liedkunst werd voor het laatst bewaard.

Om op zo'n moment van afscheid de elementaire natuurschilderingen, en daarmee de afgronden van Mignons geteisterde ziel, te vertolken in een gestolde dramatiek, daarvoor moet je gerijpt zijn in de liedkunst en in het leven zelf. Elly Ameling is beide. De liefhebber van het lied zal haar nog vaak in gedachten horen zingen als hij voorbijloopt aan de bronzen buste van Ameling, gemaakt door Ek van Zanten, die voortaan het Concertgebouw siert.

    • Emile Wennekes